Author Archives: Ido Weijers

De vechtscheiding en de ‘omgangs-OTS’

15 april 2019

Als er veel ruzie wordt gemaakt rond een scheiding en er zijn kinderen in het spel, dan vormt de omgangsregeling met de kinderen het grote struikelblok. In dergelijke situaties is het goed als de ouders worden aangezet en geholpen om in het belang van hun kinderen tot een aanvaardbare omgang te komen. Met dat doel zijn de afgelopen jaren in het hele land zowel vanuit de rechterlijke macht als vanuit gedragsdeskundige hoek  veelbelovende initiatieven ontwikkeld.

De Raad voor de kinderbescherming adviseert jaarlijks in duizenden gevallen tot een omgangsregeling. Als zo’n omgangsregeling door de rechter is opgelegd, maar er in de praktijk weinig of niets van terechtkomt, adviseert de Raad soms tot een ondertoezichtstelling, in de hoop dat langs die weg alsnog correcte naleving van de omgangsregeling tot stand komt. Meestal wordt een dergelijk advies door de rechtbank gevolgd. Wat daarbij soms uit het oog wordt verloren is dat ook in zo’n geval, net als bij alle andere ondertoezichtstellingen, concreet moet worden aangetoond dat deze situatie ernstige schade oplevert voor de ontwikkeling of gezondheid van het kind. Bovendien moet duidelijk zijn, dat er geen andere, minder ingrijpende middelen dan een OTS voorhanden zijn. Het zijn immers deze eisen die overheidsbemoeienis met de opvoeding rechtvaardigen, en die gelden zoals de Hoge Raad http://www.recht.nl/rechtspraak/?ecli=NL:HR:2016:295 herhaaldelijk heeft bepaald, ook als het om ouderlijke ruzies betreffende de omgangsregeling gaat.

Daarom vernietigde het Gerechtshof Amsterdam bijvoorbeeld enige tijd terug een beschikking van de rechtbank en wees het hof het verzoek van de Raad om een ‘omgangsondertoezichtstelling’ af. Omdat er niets van de omgangsregeling terecht kwam en de niet verzorgende ouder al bijna twee jaar nauwelijks meer contact met zijn kind had, had de rechtbank het kind op verzoek van de Raad onder toezicht gesteld. Het hof constateerde echter aan de hand van het onderzoek dat de Raad zelf had gedaan dat het prima ging met het kind. Daarop concludeerde het hof dat de situatie weliswaar allesbehalve wenselijk was, maar dat dit geen OTS rechtvaardigde.

Toch blijken rechters, GI’s en ook de Raad nog steeds af en toe geneigd om met een zekere vanzelfsprekendheid tot een dergelijke interventie over te gaan zonder dat duidelijk is dat het kind ernstig onder de bestaande situatie lijdt. Zo vroeg onlangs een GI verlenging van de ondertoezichtstelling van twee jonge kinderen waarvan de ouders in een vechtscheiding zijn beland. De OTS is al diverse malen verlengd en loopt al twee jaar. De ouders hebben gezamenlijk gezag. De kinderen verblijven afwisselend de helft van de tijd bij de moeder en bij de vader. Nadat de rechtbank de verlenging opnieuw heeft toegewezen gaat de moeder daartegen in beroep.

Ook hier maken zowel de GI als de Raad duidelijk dat er geen zorgen zijn over de kinderen. De raad ziet wel een mogelijke ontwikkelingsbedreiging van de kinderen in de slechte communicatie tussen de ouders en het gebrek aan samenwerking, maar is niet overtuigd van de meerwaarde van een ondertoezichtstelling in deze situatie. De GI stelt echter dat het algemeen bekend is dat strijd tussen de ouders schadelijk is voor kinderen en dringt daarom aan op verlenging van de OTS. Het hof concludeert daarentegen dat het ingrijpende karakter van een OTS met zich mee brengt dat er sprake moet zijn van een ernstige en concrete ontwikkelingsbedreiging: ‘De enkele mogelijkheid van een toekomstige bedreiging voor de ontwikkeling van het kind biedt daarvoor onvoldoende basis.’

 

Ingrijpen in het belang van het ongeboren kind

5 april 2019

Er zijn helaas ouders die hun kinderen verwaarlozen of mishandelen. Dat komt voor bij oudere kinderen, heel jonge kinderen en zelfs net geboren babies. Er zijn echter ook ouders die hun kind al voor de geboorte ernstige schade toebrengen. Bijvoorbeeld doordat ze hun verslaving aan alcohol of drugs niet willen of kunnen kunnen beëindigen. Steeds duidelijker is dat regelmatig gebruik van alcohol, drugs, sigaretten en sommige medicijnen met name in de eerste maanden van de zwangerschap ernstige en blijvende schade bij het kind kunnen veroorzaken. Continue reading

Geen kind routineus in de cel

20 maart 2019

Drie meisjes van 13 en 14 jaar slenteren door de Big Bazar in Apeldoorn. Als ze de winkel verlaten gaat het alarm af. Een van hen heeft geprobeerd een lippenstift te jatten. De politie wordt gebeld, waarna ze alle drie worden meegenomen naar het bureau en daar urenlang worden vastgehouden, zonder dat ze hun ouders mogen spreken. Drie kereltjes van 15 komen af op de luidruchtige opening van feestcafé ’t Lammetje van rapper Lil’ Kleine in Amsterdam. Uit pure baldadigheid pikt een van hen een van de 20 tuin-lammetjes van het café, waarna ze wegrennen. Undercover-agenten gaan achter hem aan, slaan hem in de boeien en zetten hem in een politiecel. Een 13-jarige wordt aangehouden op verdenking van fietsendiefstal, terwijl hij zegt dat hij juist probeerde zijn vriendjes daarvan te weerhouden en de eigenaar van de fiets te helpen. Omdat de politie zijn vriendjes niet kan vinden wordt hij twee dagen lang op het bureau vastgehouden. Continue reading

Jeugdbescherming: op pad met een raadsonderzoeker (5)

11 maart 2019 

Na de vervolging van de gezinsvoogd van de in 2004 vermoorde Savanna werd in de hulpverlening gesproken van een ‘Savanna-effect’: jeugdbeschermers namen minder risico uit angst dat ze zouden worden vervolgd als het fout ging. Een gevolg was dat het aantal kinderen dat onder toezicht werd gesteld en uit huisgeplaatst flink toenam. Een van de dingen die opvalt in het recente onderzoek van Vers Beton en NRC naar de huidige situatie van de jeugdzorg, is dat er opnieuw een beeld naar voren komt van een angstcultuur – ‘angst om iets te missen, om een dood kind te vinden en daarvan de schuld te krijgen.’ De volgende casus laat zien hoe gezinsvoogden worstelen met deze angst en hoe raadsonderzoekers proberen daarmee om te gaan.[*]

Na een melding door buren wegens geluidsoverlast treft de politie een man en een vrouw die onder invloed van alcohol en drugs keihard tegen elkaar staan te schreeuwen, een overhoop gehaald huis en een tweeling van een half jaar oud die ligt te huilen. De politie schakelt het crisis interventieteam in. In het gesprek met de ouders blijkt dat de vader de moeder heeft geslagen. Allebei nog duidelijk onder invloed wijzen ze het voorstel van het crisisinterventie team om de tweeling tijdelijk onder te brengen bij haar moeder resoluut van de hand. Als vervolgens de ruzie tussen de ouders weer oplaait, wordt de raad verzocht een VOTS en een machtiging uithuisplaatsing aan te vragen bij de piketrechter vanwege de onveilige situatie en omdat de ouders niet willen meewerken. De piketrechter legt de VOTS en de uithuisplaatsing op; de tweeling wordt in een crisis pleeggezin geplaatst en er wordt een gezinsvoogd aangesteld. Continue reading

Zou de crisis in de jeugdzorg dan eindelijk doordringen tot Den Haag?

7 maart

Toen wij in de jaren voorafgaand aan de overhaaste invoering van de Jeugdwet begin 2015 waarschuwden voor het gebrek aan voorbereiding en voor de grote risico’s juist voor de kinderen die de meeste zorg nodig hebben, werd dat weggezet als angsthazerij. Als je wees op de merkwaardige uitzonderingspositie voor minderjarigen wat betreft hun toegang tot de ggz, dan werd dat afgedaan als ‘ouderwets’. En hetzelfde gold voor waarschuwingen voor de risico’s op het gebied van de privacybescherming en het gebruik van een vage notie als ‘drang’. Allemaal ‘ouderwetse kritiek’. Als je wees op het feit dat in Denemarken – vaak genoemd als ‘voorbeeldland’ – de decentralisatie onder aanmerkelijk gunstiger omstandigheden en uiteindelijk met enorm veel extra geld werd uitgevoerd, dan werd er steevast op gewezen dat er door de nieuwe aanpak veel minder geld voor dure zorg nodig zou zijn. Echt, alles zou juist beter worden. Continue reading

Misschien is de jeugdzorg over 10 of 15 jaar op orde …

3 maart 2019

In 2015 werden de gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdzorg. De zorg zou dichter bij huis, sneller, transparanter en effectiever worden georganiseerd onder het motto ‘één gezin, één regisseur, één plan’. Ondanks geweldige inspanningen op de werkvloer blijkt daar in veel gevallen mede als gevolg van de haast, onvoldoende voorbereiding en slecht onderbouwde en overwegend ideologische inzichten bij de invoering plus vergaande bezuinigingen niet heel veel van terecht te komen. Nog steeds moeten gezinnen zich door een batterij aan organisaties worstelen voor ze hulp krijgen. Die organisaties zetten ook steeds nieuwe medewerkers in op oude zaken, daartoe gedwongen door een onrustbarend sterk personeelsverloop. Eén regisseur blijkt vanuit het perspectief van de kinderen en hun ouders in veel gevallen een illusie, aangezien de laatste jaren op diverse plaatsen jaarlijks een substantieel deel van de medewerkers vertrekt, sommigen al binnen een jaar. Continue reading

Uithuisplaatsing: meer garanties nodig dat het beter gaat met de kinderen

1 februari 2019

Helaas wordt ons vertrouwen in de jeugdbescherming met enige regelmaat ernstig beschadigd. Zo kwam onlangs in een uitzending van Nieuwsuur een reeks schrijnende fouten in een en dezelfde casus aan het licht. Een veertienjarige was bij een alleenstaande pleegvader geplaatst. Al snel bleek hier sprake van seksueel misbruik. De pleegvader meldde het misbruik zelf bij éeen van de drie betrokken zorgorganisaties, maar stelde het vals voor: Mustafa zou zelf hebben verzocht om seksueel contact en hij zou daar slechts ‘op diens verzoek’ op zijn ingegaan. Hoewel deze voorstelling zijn gedrag uiteraard niet minder laakbaar en strafbaar maakt, verdiepte geen van de betrokken organisaties – Jeugdbescherming Gelderland, het Verdihuis in Oss en de Stichting Voorziening voor Pleegzorg – zich in de zaak. Ze deden evenmin een melding bij Veilig Thuis of aangifte. Continue reading

Nashville en kinderbescherming

18 januari 2019

Het is best boeiend/ bizar om te zien hoe de VU met de Nashville-verklaring probeert om te gaan. De Nederlandse variant van dit initiatief van aards-conservatieve Evangelicals in de VS komt immers van een groep docenten uit dit academisch hoekje. Verrast door de storm van maatschappelijke verontwaardiging die ‘Nashville’ teweegbracht, tracht de VU snel afstand te nemen van de discriminerende strekking door de regenboogvlag uit te steken. Dan volgt een serie verdedigingen, keurig vertolkt door Bert Jan Lietaert Peerbolte, hoogleraar nieuwe testament en bestuurder van de sectie van waaruit Nashville werd geïnitieerd, in het laatste nummer van VU-weekblad Ad Valvas. Allereerst deelt hij mee dat hij getroffen is door de knullige totstandkoming van de verklaring. Het gaat immers om ‘een intern stuk van een werkgroep, ter voorbereiding op een studiedag’ en niet alle betrokkenen is daarvoor toestemming gevraagd – zonder overigens te vermelden dat geen van die betrokkenen zich er publiekelijk van heeft gedistantieerd. Continue reading

Willem Holleeder, de uitzondering

14 januari 2019 

Zoals Johan Cruijff bij oudere sportliefhebbers nog steeds alom wordt bewonderd, zo werd Willem Holleeder tot voor kort in kringen van jonge veelplegers als groot voorbeeld gezien. Niet alleen de Heineken-ontvoering en alle publiciteit, boeken, films, Panorama-rapportages en interviews daaromheen, maar ook de bijna mythische verhalen over minutieus voorbereide gewapende bankovervallen en spectaculaire ontsnappingen met speedboten in de Amsterdamse grachten die in criminele en politiekringen de ronde deden droegen bij aan zijn heldenstatus in de onder- en schemerwereld. Meer recente fijne optredens, in College Hour bij Twan-Huys,met dj Ruud de Wild en rapper Lange Frans en een column in de Nieuwe Revu, hebben ongetwijfeld bijgedragen aan zijn bekendheid bij het grote publiek, maar in het criminele circuit begon Holleeder al vier decennia geleden ‘straatwaarde’ te verwerven. Continue reading

Jeugdbescherming: op pad met een raadsonderzoeker (4)

12 januari 2019

Een van de problemen waarmee raadsonderzoekers soms worden geconfronteerd betreft seksueel overschrijdend gedrag. De volgende casus laat zien hoe voorzichtig zij met het oog op het precaire belang van het kind met een dergelijke situatie dienen om te gaan.[*]

Seksueel overschrijdend gedrag door vader maar …

Iedereen kent de vijftienjarige Hien als een vrolijk en aandachtig meisje, maar op school en op balletles valt de laatste tijd op dat ze stil en afwezig is en zich afzondert. Men weet dat haar moeder een half jaar geleden naar het buitenland is vertrokken, dus men gaat er in eerste instantie van uit dat ze haar moeder mist. Als haar balletlerares haar na de les een keer helpt met haar haar en vraagt of ze deze week nog gebeld heeft met haar moeder en hoe het met haar moeder gaat, vertelt Hien haar ineens dat haar vader haar nu regelmatig bij haar haar vastpakt en dat hij haar dan met zijn andere hand over haar hele lichaam aanraakt op een manier die ze helemaal niet prettig vindt, soms iedere dag. Continue reading