Author Archives: Ido Weijers

Nashville en kinderbescherming

18 januari 2019

Het is best boeiend/ bizar om te zien hoe de VU met de Nashville-verklaring probeert om te gaan. De Nederlandse variant van dit initiatief van aards-conservatieve Evangelicals in de VS komt immers van een groep docenten uit dit academisch hoekje. Verrast door de storm van maatschappelijke verontwaardiging die ‘Nashville’ teweegbracht, tracht de VU snel afstand te nemen van de discriminerende strekking door de regenboogvlag uit te steken. Dan volgt een serie verdedigingen, keurig vertolkt door Bert Jan Lietaert Peerbolte, hoogleraar nieuwe testament en bestuurder van de sectie van waaruit Nashville werd geïnitieerd, in het laatste nummer van VU-weekblad Ad Valvas. Allereerst deelt hij mee dat hij getroffen is door de knullige totstandkoming van de verklaring. Het gaat immers om ‘een intern stuk van een werkgroep, ter voorbereiding op een studiedag’ en niet alle betrokkenen is daarvoor toestemming gevraagd – zonder overigens te vermelden dat geen van die betrokkenen zich er publiekelijk van heeft gedistantieerd. Vervolgens haast hij zich erop te wijzen dat de verkettering van homoseksualiteit en transgender-identiteit niet alleen gebeurt in SGP-kringen, maar ook onder katholieke bisschoppen, Joden en moslims gangbaar is. Wat hem wel heeft verrast is de harde toon: ‘De vorm en toon hebben velen pijn gedaan. Maar’, laat hij daar meteen op volgen, ‘in de pauzes van de colleges hoor ik er ook steun voor. Er zijn ook studenten en collega’s uit de conservatievere hoek die zich een kleine minderheid voelen, wier stem niet meer gehoord mag worden.’ ‘Dus niet alleen homo’s en transgenders worden gedemoniseerd, ook de orthodoxe refo’s zelf’, vraagt de interviewer. ‘Precies. We moeten alle minderheden sociale veiligheid bieden. (…) De Nashville-verklaring zegt niet dat homo’s niet welkom zijn op de VU.’ ‘Nee, ze zegt dat homo’s op de hele wereld niet welkom zijn…’ ‘Ja, dus daar moeten we over in gesprek gaan.’ Bij voorbaat een van de betere cabaretteksten van 2019.

Dat het perspectief op een prettige uitkomst van zo’n ‘gesprek’ weinig bemoedigend is, werd overigens vorige week al duidelijk, toen Peerboltes collega Pieter de Vries, theologiedocent en predikant bij de Hersteld Hervormde Kerk, in het AD zei dat er te weinig onderwijs zou worden gegeven over ‘wat de bijbel zegt over het huwelijk en seksualiteit. Toen de nazi-ideologie zich opdrong, zwegen de kerken. Nu dringt de genderideologie zich op en zwijgen de kerken weer te vaak.’ Matthias Smalbrugge, hoogleraar binnen dezelfde sectie, constateert dat het hier niet gaat om een ‘oprisping’, maar om een ‘weloverwogen steen door de ruit van de moderniteit uit naam van de eigen identiteit.’ Weer een andere, meer goedmoedige VU-hoogleraar contextuele bijbelinterpretatie, Peter-Ben Smit, oud-priester en vooraanstaand lid van de oud-katholieke kerk, zegt daarentegen (vermoedelijk tegen beter weten in) toch te hopen op een ‘verdiepend gesprek’ en een ‘constructief vervolg’. Hij geeft als voorbeeld van een ‘juiste’ bijbelinterpretatie – ‘toegang tot de Bijbel zoals die eigenlijk is’ – het kerkasiel in Den Haag. Dit ‘zou zomaar geïnspireerd kunnen zijn door het verhaal over Sodom en het goddelijk verbod op de verkrachting van de vreemdeling, die vanuit de Bijbelse God gezien geen vreemde, maar naaste is. Dát is pas Bijbelgetrouw!’

Dat het afgezien van of ondanks deze uiteenlopende exegetische lenigheid van de VU-geleerden treurig is gesteld met de kennis van de bijbel bij de Nashvillers is wel duidelijk. Ik ben geen theoloog, heb geen religieuze opvoeding gehad en slechts een jaar bijbelkennis op de middelbare school genoten, maar ik kan me toch moeilijk aan de indruk onttrekken dat zowel het oude als het nieuwe testament zich alleen al gezien alle bijvrouwen en mannelijke privileges moeilijk laten lezen als een prevelement voor het monogame, burgerlijke huwelijk. En ik heb ook de indruk dat waar De Vries & co de bijbel graag letterlijk nemen, ze dat volstrekt willekeurig en wetenschappelijk bepaald niet verantwoord doen.

Taalhistoricus Ewoud Sanders attendeerde onlangs op een schokkend voorbeeld hiervan betreffende een verhaal in Richteren, waarnaar de Nashvillers graag verwijzen. Het gaat over een Leviet die, overvallen door de avond, de nacht als gast doorbrengt bij iemand in een dorp van een andere stam. Leest u even mee hoe dit in de Nieuwe Bijbelvertalingwordt beschreven: ‘Terwijl de reiziger en zijn gastheer genoeglijk aan de maaltijd zaten, liepen de mannen van de stad bij het huis te hoop. Deze onverlaten bonsden op de deur en riepen tegen de oude heer des huizes: ‘Laat die gast van u naar buiten komen, we willen hem nemen!’ De gastheer ging naar buiten en zei tegen hen: ‘Mensen, bega toch geen schanddaad. Zoiets kunt u niet doen: deze man is bij mij te gast!’ [Zonder aarzeling vervolgt het verhaal dan:] ‘Ik heb hier mijn dochter, die nog maagd is, en de bijvrouw van mijn gast [eveneens nog een meisje]; laat me die naar buiten sturen. Neem hen maar en doe met hen wat u wilt, maar doe deze man hier zoiets schandelijks niet aan.’ De belagers gingen daar niet op in, maar toen de Leviet zijn vrouw de straat op duwde, naar hen toe, verkrachtten en misbruikten ze haar de hele nacht lang. (…) Bij zijn thuiskomst nam hij zijn mes en sneed het lichaam van zijn vrouw in twaalf stukken.’ Jazeker, heren die een man ‘nemen’, dat heet hier een schanddaad. Maar is dit verhaal wat het ‘nemen’ van het meisje betreft niet te walgelijk om er ook maar de minste letterlijke betekenis aan toe te kennen?

Ik ben het eens met de stelling van Matthias Smalbrugge en Joost Roselaers, dat academische vrijheid een waarde is die zich slecht verdraagt met de toe-eigening van absoluut gezag. Maar moeten we niet concluderen dat dit niet alleen geldt voor de academische vrijheid? Geldt dit bijvoorbeeld niet voor veel meer onderwijs? En verdraagt bijvoorbeeld de kinderbescherming, met haar aandacht voor gunstige ontwikkelingsmogelijkheden van het kind, zich wel met een dergelijke toe-eigening van absoluut gezag? Valt enthousiasme voor een letterlijke lezing van verhalen als Richteren of van andere heilige boeken wel te verenigen met streven naar een gezonde kinderlijke ontwikkeling? Ik denk hierbij aan het feit dat raadsonderzoekers met enige regelmaat stuiten op spanningen in de opvoeding rond stricte religieuze opvattingen. Een kind met een niet-christelijke achtergrond dat niet iedere zondag meerdere malen met z’n pleegouders mee wil naar de kerk. Een twaalfjarige die door haar ouders wordt veroordeeld omdat ze met een leeftijdgenoot heeft gezoend. Een vijftienjarige die zich bekneld voelt in het antihomoseksuele milieu waar de Stichting Gereformeerde Jeugdbescherming hem heeft geplaatst. Moeten we met het oog op ruimte voor een onbedreigde ontwikkeling van het kind niet uiterst terughoudend zijn met het toevertrouwen van kinderen aan organisaties die zich beroepen op een absoluut religieus gezag?

Willem Holleeder, de uitzondering

14 januari 2019 

Zoals Johan Cruijff bij oudere sportliefhebbers nog steeds alom wordt bewonderd, zo werd Willem Holleeder tot voor kort in kringen van jonge veelplegers als groot voorbeeld gezien. Niet alleen de Heineken-ontvoering en alle publiciteit, boeken, films, Panorama-rapportages en interviews daaromheen, maar ook de bijna mythische verhalen over minutieus voorbereide gewapende bankovervallen en spectaculaire ontsnappingen met speedboten in de Amsterdamse grachten die in criminele en politiekringen de ronde deden droegen bij aan zijn heldenstatus in de onder- en schemerwereld. Meer recente fijne optredens, in College Hour bij Twan-Huys,met dj Ruud de Wild en rapper Lange Frans en een column in de Nieuwe Revu, hebben ongetwijfeld bijgedragen aan zijn bekendheid bij het grote publiek, maar in het criminele circuit begon Holleeder al vier decennia geleden ‘straatwaarde’ te verwerven. Continue reading

Jeugdbescherming: op pad met een raadsonderzoeker (4)

12 januari 2019

Een van de problemen waarmee raadsonderzoekers soms worden geconfronteerd betreft seksueel overschrijdend gedrag. De volgende casus laat zien hoe voorzichtig zij met het oog op het precaire belang van het kind met een dergelijke situatie dienen om te gaan.[*]

Seksueel overschrijdend gedrag door vader maar …

Iedereen kent de vijftienjarige Hien als een vrolijk en aandachtig meisje, maar op school en op balletles valt de laatste tijd op dat ze stil en afwezig is en zich afzondert. Men weet dat haar moeder een half jaar geleden naar het buitenland is vertrokken, dus men gaat er in eerste instantie van uit dat ze haar moeder mist. Als haar balletlerares haar na de les een keer helpt met haar haar en vraagt of ze deze week nog gebeld heeft met haar moeder en hoe het met haar moeder gaat, vertelt Hien haar ineens dat haar vader haar nu regelmatig bij haar haar vastpakt en dat hij haar dan met zijn andere hand over haar hele lichaam aanraakt op een manier die ze helemaal niet prettig vindt, soms iedere dag. Continue reading

Huiselijk geweld en de weeffout in de kinderbeschermingswet

6 januari 2019

Mei vorig jaar besluit de kinderrechter op advies van de Raad voor de Kinderbescherming tot ondertoezichtstelling voor een jaar van drie kinderen wegens aanhoudend huiselijk geweld in het gezin. Al sinds zes jaar wordt het gezin na een melding van het oudste kind vanwege huiselijk geweld van diverse kanten ondersteund, maar het patroon blijft vrijwel onveranderd. De moeder legt zich echter niet neer bij de beslissing van de kinderrechter en gaat in beroep bij het hof. Ze zegt dat zij altijd open heeft gestaan voor hulp en altijd met alle instanties in gesprek is gegaan. Continue reading

Jeugdzorg 2018: diepte- en hoogtepunten

31 december 2018

Vanuit het veld was gewaarschuwd dat de overhaaste decentralisatie inclusief vergaande bezuinigingen grote risico’s inhield voor de kwaliteit van de jeugdzorg en met name voor de instellingen die de meest complexe zorg bieden. Betrokkenen signaleerden al snel een rampzalige toename van de administratieve lasten ten koste van de menskracht in de directe professionele zorg en men constateerde dat er een ‘regievacuüm‘ ontstond. Markt en gemeenten, dat waren de twee sleutelbegrippen. Continue reading

Op pad met een raadsonderzoeker (3)

Het werk van de raadsonderzoeker kent vele uitdagingen, pedagogisch, psychologisch, juridisch, ethisch. Een van de problemen waarmee de raadsonderzoeker soms wordt geconfronteerd betreft seksueel misbruik. De volgende casus laat zien hoe ingewikkeld het kan worden als de ouders het misbruik ontkennen.[*]

Seksueel misbruik door vader, moeder ontkent

Vader zit in detentie. Na verhoor van zijn twee jonge kinderen en een bekentenis is hij veroordeeld tot gevangenisstraf en behandeling vanwege langdurig agressief, seksueel misbruik van zijn dochtertje van 11. Zijn dochtertje van 9 is hiervan herhaaldelijk getuige geweest. Moeder ontkent het misbruik. De meisjes missen hun vader. De rechter maakt zich zorgen over de veiligheid van de kinderen en verzoekt de Raad met spoed onderzoek te doen. Continue reading

Het Nationaal Preventieakkoord: betrekkelijke zorg om gezondheid jeugd

2 december 2018

Frappant hoe in de Nederlandse politiek enerzijds sinds 2006 is gekozen voor marktwerking in de zorg en hoe anderzijds geheide voorstanders van dit beleid de verantwoordelijke minister onder vuur nemen als hij niet ingrijpt bij de sluiting van enkele ziekenhuizen. ‘Dit had voorkomen moeten worden!’, riep Sybrand Buma begin november stoer naar zijn partijgenoten. Alsof het vanzelf spreekt dat, wanneer en hoe de staat ingrijpt in een tijd van deregulering en terugtredende overheid en alsof Buma en zijn partij dit beleid niet van harte verdedigen. Continue reading

Op pad met een raadsonderzoeker (2)

1 december 2018

Raadsonderzoeker is een pedagogisch bijzonder uitdagend beroep. Het gaat immers om bemoeienis met opvoeding en verzorging van kinderen in gezinnen. Dat ervaren ouders en kinderen als privé en ligt dus per definitie gevoelig, temeer daar het oordeel van de raadsonderzoeker vergaande gevolgen kan hebben. Een van de spannende kwesties voor de raadsonderzoeker betreft het risico van ‘perfectionisme‘ – het gevaar dat ouders de maat wordt genomen aan de hand van een specifieke opvatting van goede zorg en opvoeding. Dit kan onder meer betrekking hebben op opvattingen over verzorging en veiligheid. De volgende casus laat niet alleen zien hoe in de praktijk met vragen betreffende dit laatste punt kan worden omgegaan, maar geeft ook aanleiding om op de condities en het karakter van overheidsbemoeienis te reflecteren.[*]

Onverzorgd en onveilig

Het gaat om een gezin bestaande uit moeder, een dochter van 18 en drie meisjes van 15, 10 en 6 jaar. Ieder kind heeft een andere vader; met geen van deze vaders is er contact. De directrice van de school waar de 15-jarige naar toe gaat, meldt een waslijst van klachten. Het meisje zou op school gepest worden, omdat ze er weinig verzorgd en onhygiënisch bijloopt en het meisje zou vaak ziek, lusteloos en moe zijn. Moeder zou hier niet alleen onvoldoende oog voor hebben, ze zou ook contact weigeren en grote weerstand hebben tegen hulpverlening. Moeder zou ruzie maken met de directrice en met andere ouders op het schoolplein; en ze weigert verder contact met de directrice. En tot slot meldt de directrice dat het gezin in een stacaravan woont, die vies, ongezond en onveilig zou zijn.

Continue reading

Focus op veiligheid kind onder druk in integrale gezinsaanpak

23 november 2018

Op 20 november – de Internationale Dag voor de Rechten van het Kind – presenteerde Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer de resultaten van haar tweede ‘Kinderrechtentour’. Vanaf begin oktober reisde ze door Nederland om met tientallen kinderen en jongeren te spreken. Daarnaast vulden enkele duizenden kinderen en jongeren een online vragenlijst over hun leven in. In overeenstemming met ander recent onderzoek bevestigt de Kinderrechtentour opnieuw het beeld dat het met de meeste kinderen in Nederland goed gaat. Zij beoordelen hun leven met een 7,7. De overgrote meerderheid van de Nederlandse jeugd is gelukkig en blij met hun relatie met ouders, vrienden en klasgenoten, ook al ervaren kinderen meer druk op school. Zo is de afgelopen vier jaar het percentage dat aangeeft veel steun te ervaren van hun ouders zelfs nog verder gestegen naar ruim 75 procent. Ook in internationaal vergelijkend onderzoek komt steeds dit bijzonder positieve beeld van het welbevinden van de Nederlandse jeugd naar voren. Continue reading

Come on Rutte!

21 november 2018

De laatste tijd haalt ‘de slimste mens’ van Nederland, Klaas Dijkhoff, regelmatig het nieuws met vrij domme, of zelfs erg domme voorstellen. Pleitte de oud-staatssecretaris van Veligheid en Justitie er twee maanden geleden bijvoorbeeld voor om criminaliteit in probleemwijken voortaan dubbel zwaar te bestraffen – door Denk adequaat geduid als ‘PVV-corvee’ – , onlangs opperde hij een demonstratieverbod tijdens de drie weken dat Sinterklaas in het land is. Als het zonodig moet, ‘zet ze dan maar op een industrieterrein’. Gelukkig was premier Rutte, alhoewel niet loepzuiver, toch wel iets scherper op dit principiële punt door het recht op demonstratie ‘absoluut’ en ‘onderdeel van de democratie’ te noemen en door uit te halen naar ‘aso’s’, ‘volstrekte malloten’ en hooligans die ‘totaal doorgesnoven en onder de alcohol de openbare orde schenden’. Maar zoals van meerdere kanten opgemerkt, nam de premier de afgelopen dagen niet onomwonden stelling tegen de racistische incidenten, door de herhaalde uitspraak dat zich aan beide kanten ‘extremen’ bevinden. Terecht werd er door sommigen op gewezen dat dit helaas een beetje pijnlijk in de buurt komt van de opstelling van president Trump na de racistische rellen in Charlottesville. Continue reading