Category Archives: Uncategorized

Rechtsbescherming bij minister Dekker niet in veilige handen

28 september 2018

Een horrorscenario. Op een dag staat een alleenstaande moeder tevergeefs haar dochtertje op te wachten bij haar school. Haar kind blijkt eerder die dag zonder waarschuwing van school opgehaald en op een geheim adres ondergebracht, wegens een vermoeden van mishandeling thuis. Er was geen sprake van een kinderbeschermingsmaatregel en de uithuisplaatsing is niet voorgelegd aan de kinderrechter. Moeder begrijpt er niets van, ze wordt niet geloofd en mag haar kind niet zien. Ze is ten einde raad.

Nog een horrorscenario. Op een dag klopt de politie aan bij een woonwagen waar een moeder met haar drie kinderen van zeven, vier en twee jaar verblijft. De agenten zijn op zoek naar een wietkwekerij, maar er wordt niets gevonden. Moeder vertrekt naar een afspraak. Als ze terugkomt is de elektriciteit van haar woonwagen gehaald, omdat in een schuurtje ergens verderop het woonwagenkamp inderdaad ruim 100 wietplanten werden gekweekt. Dat schuurtje stond op haar naam. Daarop ontvangt moeder een brief van de burgemeester waarin haar wordt meegedeeld dat de woonwagen drie maanden zal worden gesloten. Moeder weet nergens van, ze heeft zelfs geen sleutel van het schuurtje. Ze vraagt zich af hoe dit mogelijk is zonder dat is aangetoond dat zij iets met die wietplanten te maken heeft, zonder dat ze is veroordeeld en zonder dat er een rechter aan te pas is gekomen.

Dit zijn geen fictieve horrorscenarios, dit is echt gebeurd. Deze voorbeelden zijn respectievelijk ontleend aan het rapport van de Rotterdamse Kinderombudsvrouw  van begin dit jaar en het onderzoek van Michelle Bruijn, waar diverse media het afgelopen jaar aandacht aan hebben besteed. Het meest verontrustende is dat het in beide gevallen niet om extreme uitzonderingen gaat, maar om praktijken die regelmatig blijken voor te komen. Inmiddels worden jaarlijks tientallen kinderen zonder rechterlijke toetsing uithuisgeplaatst en sluiten burgemeesters elk jaar niet alleen honderden coffeeshops, maar ook woningen bij het minste of geringste vermoeden van drugshandel en hennepteelt. Het eerste gebeurt in het kader van ‘drang’, niet nader afgebakende ‘vroege preventie’ in het kader van de Jeugdwet. Het tweede gebeurt op grond van artikel 13b van de Opiumwet, ook wel de Wet Damocles genoemd. Gegeven de door rijk en grote gemeenten nagestreefde gemeentelijke autonomie is te verwachten dat dergelijke vergaande bestuurlijke ingrepen zonder dat er een onafhankelijke rechter aan te pas komt de komende tijd alleen maar meer zullen gaan plaatsvinden. Het geloof in leuzen als ‘doorpakken’, ‘doorzettingsmacht’ en ‘veiligheid boven regels’ is in bestuurlijke kringen ongekend. Tegenover het maakbaarheidsdenken van de vorige eeuw zien we hier het maakbaarheidsdenken van de nieuwe eeuw.

Als we het ongepaste proefballonnetje van minister Sander Dekker voor de hervorming van onze rechtsbescherming tegen deze achtergrond bekijken dan doemt een wel zeer onaangenaam toekomstbeeld op. Zoals in het hoofdredactioneel commentaar van de NRC werd geconstateerd, zou  het voorstel van Dekker erop neerkomen dat (het laatste restje van) de gesubsidieerde advocatuur wordt afgeschaft ‘voor burgers die in de schulden zitten, wier uitkering is afgewezen, huurcontract is ontbonden of huwelijk op de klippen is gelopen.’ Het zou betekenen dat de radeloze moeder van wie het kind uit huis is geplaatst en de moeder die met haar kinderen op straat wordt gezet werkelijk geen kant meer op kunnen. Aangezien ze beiden weinig geld hebben, zouden ze bij niemand kunnen aankloppen om hun recht via de rechter te halen, om te wijzen op de schending van elementaire beginselen, zoals neergelegd in het Kinderrechtenverdrag en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, om enige redelijke tegenmacht te vormen tegen de onstuitbare doorzettingsmacht van het lokale bestuur.

 

Toezicht in jeugdbescherming is volledig uit de hand gelopen

23 september 2018

Er is over de hele linie groeiende weerstand tegen de overstelpende controlezucht op het gebied van zorg en onderwijs. Zo Iiepen de leerkrachten de afgelopen jaren te hoop tegen het lerarenregister, een plan uit 2012 van het vorige kabinet waarvan staatssecretaris Sander Dekker in 2015 de registratie verplicht wilde stellen en welke verplichting op 1 juli dit jaar zou ingaan. Vlak voor die datum kondigde minister Arie Slob aan helemaal opnieuw te willen beginnen. De leerkrachten voelden zich niet vertegenwoordigd door de Onderwijscoöperatie die de regels voor het register opstelde. Hun kritiek richtte zich vooral op de ‘afvinklijst’. De Onderwijsraad noemde het register een ‘technisch-bureaucratische exercitie’. Continue reading

‘Eigen Kracht’ past toontje lager

19 september 2018

Een moeder zoekt hulp. Zij kampt met burn-out klachten en haar dochtertje vertoont gedragsproblemen. Moeder. De gemeente stelt een ‘meedenk- bijeenkomst’ voor waar familie en kennissen van moeder oplossingen kunnen aandragen of hulp kunnen aanbieden. Op de bijeenkomst hoort moeder haar zwagers zeggen dat ze wel ‘wat chaotisch’ is, ‘misschien soms betere keuzes moet maken’ en of het handig is dat ze een nieuwe kat heeft genomen? Aan het einde van de bijeenkomst staat de moeder straks van spanning en heeft niemand hulp aangeboden. Continue reading

Nieuw inzicht in relatie criminaliteit terrorisme

26 augustus 2018 

Van iets jatten bij AH naar vechten voor IS. Dat is zeer kort samengevat de boodschap van een net gepubliceerd onderzoek naar mogelijke verbanden tussen terrorisme en criminaliteit. Deze studie van het NSCR in opdracht van Politie en Wetenschap laat zien dat de delicten waarvan de onderzochte Nederlandse jihadisten werden verdacht vooral bestonden uit bedreiging, misdrijven tegen de openbare orde, mishandeling en winkeldiefstal. Dat betekent een belangrijke relativering van de inmiddels populaire gedachte dat degenen die worden gerecruteerd voor de jihad vooral nietsontziende gangsters zijn. Continue reading

Laat onze zorgenkinderen niet buiten de boot vallen

23 augustus 2018

 

Dat het er sinds de transitie slecht voor staat met de jeugdzorg is inmiddels genoegzaam bekend en ook dat dat in Den Haag vooralsnog slechts heeft geleid tot een waslijst aan goede intenties. Ondanks talloze alarmerende berichten en oproepen vanuit de GGZ, de advocatuur, noodkreten van radeloze ouders en signalen vanuit bezorgde instellingen, behandelaars, rechters en zelfs politiecommissarissen ontbreekt het in de politiek aan een besef van urgentie en blijven krachtige impulsen uit om deze negatieve maatschappelijke ontwikkeling effectief te keren. Intussen dreigen de problemen de komende jaren alleen maar te verergeren. Continue reading

Minderjarige verdachte van flutdelict zet je niet in een cel

19 juli 2018 

‘Speciale cel nodig voor kinderen’ kopte de NRC van 18 juli. Volgens de krant eisten de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA), de Vereniging van Nederlandse Jeugdrechtadvocaten, de Kinderombudsman en Defence for Children dat er ‘kindvriendelijke’ politiecellen komen voor kinderen ‘die na hun arrestatie moeten worden opgesloten’. Deze gezamenlijke actie is een gevolg van de column van Toine Heijmans in de Volkskrant van 26 juni, waarin hij verslag deed van het feit dat zijn 13-jarige zoon 7,5 uur lang in een politiecel was vastgehouden vanwege het stelen van een pak koekjes. Dat stuk bracht een pittige discussie over deze politiepraktijk op gang. Jaren geleden wees Jolande uit Beijerse al op misstanden rond het vasthouden van minderjarige verdachten in het tijdschrift Proces (2005) en ook Defence for Children pleit al sinds jaar en dag voor aanpassing van dergelijke onacceptabele situaties. Het is zonder meer verheugend dat er nu naar aanleiding van de column van Heijmans op dit punt een bredere beweging op gang lijkt te komen. Continue reading

Zwerfjongeren

14 juni 2018

Onlangs deed een groep vooraanstaande Democraten in de VS, onder aanvoering van Bernie Sanders en Elizabeth Warren een dringende oproep aan Trump om een plan te maken om ernstige armoede in de VS aan te pakken en met name de desastreuze gevolgen die dit heeft voor de jeugd. Ze noemen het beschamend dat meer dan 13 miljoen kinderen in de VS in armoede leven en dat onder de ruim een half miljoen daklozen die de nacht in de open lucht moeten doorbrengen minstens een op de vijf een kind is. Dit naar aanleiding van een alarmerend rapport van de Verenigde Naties over de armoede in Amerika. In zijn tweets gaat Trump er prat op dat hij “the best economy & jobs EVER”  heeft gecreëerd, maar Sanders c.s. wijzen erop dat de lastenverlichting die de regering heeft doorgevoerd de kloof tussen rijk en arm alleen maar heeft vergroot. Ze roepen de regering Trump ook op om nu eindelijk, als laatste land in de wereld, het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind te ratificeren. Dit hangt samen met hun kritiek op de smalle opvatting van mensenrechten in de VS, die verhindert dat Amerikanen bescherming kunnen inroepen tegen omkomen van de honger en sterven door gebrek aan betaalbare gezondheidszorg of als gevolg van een totaal gebrek aan voorzieningen. Continue reading

De rol van de school bij het vermijden van criminaliteit

11 juni 2018

Sinds jaar en dag is de rol van de school bij het ontstaan en versterken van probleemgedrag een bekend onderwerp in de criminologie. Alleen al gelet op de hoeveelheid tijd die kinderen op school doorbrengen is het logisch dat criminologen van oudsher veel aandacht hadden voor de school. Zo heet een bekende criminologische studie uit 1979 Fifteen thousand hours vanwege het aantal uren dat de onderzochte jongeren in totaal gemiddeld op school zaten. In Nederland is de laatste jaren met name door Frank Weerman en collega’s veel onderzoek op dit terrein gedaan.

In ons onderzoek naar jonge veelplegers komt de rol van de school prominent naar voren. De meeste veelplegers hebben een laag IQ en dat betekent dat de school voor hen zelden een plezierige ervaring is, in die zin dat ze er geen succes aan kunnen ontlenen, hoewel dat natuurlijk zeer sterk afhankelijk is van het schoolklimaat en het type school dat deze leerlingen bezoeken. Continue reading

Transitie laat kwetsbare kinderen tussen wal en schip belanden

20 april 2018

Misschien is er de afgelopen jaren toch iets te snel en teveel tegelijkertijd aan veranderingen op het gebied van de zorg in gang gezet? Behalve de overgang van de gehele jeugdzorg naar de gemeenten op 1 januari 2015 werden de gemeenten op dezelfde datum immers ook verantwoordelijk voor de voorzieningen op het terrein van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten, de voorzieningen op het gebied van de Wet maatschappelijke ondersteuning, waarmee de gemeenten moeten bevorderen dat mensen zolang mogelijk thuis kunnen blijven wonen, en voor de uitvoering van de Participatiewet, die ervoor moet zorgen dat zoveel mogelijk mensen met of zonder arbeidsbeperking werk vinden. Wat de zorg voor de jeugd betreft waren de gemeenten tegelijkertijd ook net verantwoordelijk gemaakt voor de uitvoering van de Wet Passend Onderwijs die een betere samenwerking tussen regulier en speciaal onderwijs beoogt en voor de uitvoering van de herziene Kinderbeschermingsmaatregelen. Continue reading

Gaat het Actieprogramma de zorgelijke situatie in de jeugdzorg verbeteren?

18 april 2018

Deze week verscheen het Actieprogramma Zorg voor de Jeugd van de ministeries van VWS en J&V. Aanleiding daarvoor was de Evaluatie van de Jeugdwet en het commentaar vanuit verschillende groepen betrokken professionals, ouders en kinderen. Wat zonder meer de prijzen valt aan dit programma is de nuchtere weergave van de tekortkomingen van de jeugdzorg sinds de inwerkingtreding van de Jeugdwet. Het wordt nergens zo genoemd maar dit document illustreert in feite net als de Evaluatie Jeugdwet de overhaaste invoering van de transitie. Waar goed voorbereide en wetenschappelijk begeleide pilots aan deze enorme verandering vooraf hadden moeten gaan, worden die nu met dit programma in gang gezet. Waar een goed algemeen geldend administratief en financieel kader voorafgaand aan deze enorme overheveling ontwikkeld had moeten worden, worden nu stappen in die richting gezet. Waar de professionals die de lokale teams moeten bemensen uiteraard voorafgaand aan de transitie hadden moeten worden opgeleid en bijgeschoold worden nu initiatieven in die inrichting genomen. Waar het juridisch kader van tevoren duidelijk had moeten zijn, worden nu stappen gezet om dat kader alsnog te verhelderen. Prima: beter laat dan nooit. Continue reading