Category Archives: Uncategorized

Aanpak drugscriminaliteit vereist complete politieke koerswending

7 oktober 2019

Het ochtendblad van ‘wakker Nederland’, dat de bevindingen van het rapport De achterkant van Amsterdam over de ondermijnende criminaliteit in de hoofdstad eind augustus als eerste bracht, presenteerde dit gretig als typisch lokaal, Amsterdams probleem. Niets is minder waar. Rotterdam vormt een cruciale doorvoerhaven voor de smokkel van cocaïne door heel Europa. Brabant kent een hoge concentratie van de productie van XTC. Op feesten en festivals in het hele land gelden aanbod en consumptie van allerhande pillen als ‘normaal’. En al hebben de protesterende boeren wat anders aan hun hoofd, de ondermijning beperkt zich allerminst tot de grote stad maar strekt zich allang uit tot het platteland, zoals Tommy Wieringa in zijn column van 21 september met verbazing constateert: ‘Vriezenveen en coke, het wil bij mij nog altijd niet samenvallen.’

Terecht werd drie weken later naar aanleiding van het bericht over de brute moord op Derk Wiersum, advocaat van de kroongetuige in het proces tegen een van de grootste Nederlandse drugsmaffiabazen, een heel andere toon aangeslagen. Alom werden de woorden van minister Grapperhaus aangehaald en werd gesproken van een ‘aanslag op onze rechtsstaat’. Helaas gaf het debat hierover tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen niet blijk van veel besef van de situatie. Folkert Jensma concludeerde dat sommige politici van alle creatieve ideeën zelfs een beetje dronken waren geworden. Zo twitterde Kamerlid Van Toorenburg dat ‘we het tij hebben weten te keren.’ De waarheid is dat er vooralsnog niet eens ten halve is gekeerd en dat we grote kans lopen om ten hele te dwalen.

Voor een positieve wending in de aanpak van de drugscriminaliteit is in elk geval op twee cruciale punten een compleet nieuwe politieke koers nodig. Dat betreft zowel de inzet en toerusting van politie en justitie als de richting van het sociaal beleid. Wieringa geeft een treffende illustratie van de situatie waarin de politie zich op veel plaatsen bevindt. Als iemand hem vertelt over dumpingen van drugsafval vlakbij diens huis in het landelijk gelegen Langeveen, vraagt hij wat de politie deed. ‘O,’ zegt die daarop met Twents laconisme, ‘dat hebben we hier niet.’ Naar aanleiding van De achterkant van Amsterdam liep Het Parool enkele dagen mee met een jonge Amsterdamse drugsdealer. De politie bleek hem geen strobreed in de weg te leggen.

Maar het draait in de eerste plaats om de recherche. Decennialang is er door ervaren politiemensen als de Amsterdamse recherchechef Kees Sietsma en de Brabantse politiechef Wilbert Paulissen aangedrongen op versterking van de recherche met het oog op de ontwikkelingen in de zware criminaliteit. Jaren geleden noemde de criminoloog Cyrille Fijnaut in Overvallen in Nederland (2010) de aanpak van de gewelddadige vermogenscriminaliteit al een ‘testcase voor de geloofwaardigheid van de rechtsstaat’. Hij wees daarbij op het probleem dat we bij de bestrijding steeds opnieuw te maken hebben met een ‘opschalingsreflex’: de aanpak van de gewelddadige en ondermijnende vermogenscriminaliteit wordt voortdurend gefrustreerd doordat die voornamelijk reactief en discontinu blijft. Het gaat om het vinden van continuïteit. Helaas is daar sindsdien niets aan veranderd en de klacht van korpschef Erik Akerboom over het zigzagbeleid van de afgelopen jaren is dan ook volkomen terecht. Tot op heden zijn er geen tekenen dat de politiek werkelijk doordrongen is van de ernst van de situatie en dat dit duidelijke alarmsignaal serieus wordt opgepikt.

Wat het tweede punt betreft bestaat er eveneens een opvallende consensus onder de deskundigen. Zo verlangt de onlangs van Rotterdam naar Amsterdam overgestapte korpschef Frank Pauw een ‘superprogramma’, waarin hij alle programma’s tegen misdaad bij elkaar wil brengen. Daarvoor moet er volgens hem niet alleen geld bij voor wijkagenten maar ook voor jeugdzorg en moeten de landelijke wachttijden voor de jeugdzorg omlaag. Hans Boutellier deed onlangs een vergelijkbaar voorstel.

De politieke realiteit is echter dat, waar we de afgelopen jaren een zigzagbeleid hebben gezien wat betreft de aanpak van de gewelddadige vermogenscriminaliteit door politie en justitie, we tegelijkertijd hebben gezien dat het buurt- en maatschappelijk werk overal is terug- of weggesnoeid. Op talloze plaatsen constateert men inmiddels ‘Buurtwerk? Dat hebben we hier niet.’ De reguliere hulpverlenende instanties zijn in het kader van de afbouw van de verzorgingsstaat in zwaar weer terecht gekomen, met name als gevolg van bezuinigingen en de uitwerking van de decentralisatie van de zorg naar de gemeenten. 10 jaar Rutte ging gepaard met toenemende sociale ongelijkheid, waardoor bijvoorbeeld een kwart van de huurders, zo’n 10% van Nederland, volgens het Nibud financieel klem zit en een derde van de Nederlandse huishoudens betalingsachterstanden heeft.

Er lijkt op dit moment in de politiek zelfs minder dan ooit bereidheid om een radicale wending richting versterking van de zorg en richting een ander sociaal beleid te realiseren, alarmerende signalen, stakende werkers en protesten van de G40 en de VNG ten spijt. In ons land leeft 8% van de huishoudens onder de armoedegrens. Dat is des te ernstiger, als we ons realiseren wat voor negatief effect dit beleid heeft op jongeren die onder dergelijke ongunstige condities opgroeien en die bij gebrek aan perspectief gemakkelijk kunnen zwichten voor de kansen die vanuit de georganiseerde criminaliteit worden geboden. In ons onderzoek naar jonge veelplegers zagen we dat hen soms door doorgewinterde criminele vrienden en familie werd aangeraden om te zorgen dat ze niet zo stom alsmaar met de politie in aanraking komen en ‘slim’ te worden, dat wil zeggen te gaan dealen – geringe pakkans, lage straffen, hoge inkomsten.

Hoeveel rapporten, stakingen en brute geweldsdaden zijn er nog nodig om Den Haag te doen beseffen dat beheersing van de drugscriminaliteit echt een volledig andere koers vereist?

Kabinet blijft ongevoelig voor noden jeugdzorg

23 september

Het is wrang: terwijl het Rijk voor het derde jaar op rij royaal geld over houdt, zijn bij de gemeenten steeds grotere tekorten ontstaan. Wethouder Marinka Mulder uit Renkum twitterde daarover ‘Nederland is nog nooit zo rijk geweest. En de gemeenten worden gedwongen om te bezuinigen alsof we in een diepe economische crisis zitten.’ Wethouder Rachid Guernaoui (Groep de Mos/ Hart voor Den Haag) gaat uit van een structureel jaarlijks tekort van 70 miljoen voor Den Haag.  Paul Depla, burgemeester van Breda en voorzitter van de G40 zei: ‘Het cynische is dat je aan de ene kant een jubelende overheid hebt in Den Haag en aan de andere kant lokale gemeenten die moeten korten op voorzieningen.’ VNG-voorzitter Jan van Zanen, oud voorzitter van de VVD, voegt daaraan toe: ‘Ik snap dat de uitgaven van het kabinet op gang moeten komen, maar dit duurt wel erg lang. Onderbesteding kan een keer een jaar gebeuren, maar dit is nu het derde jaar op rij, kom op zeg.’ Continue reading

Jonge drugsdealers aanpakken (2)

11 september 2019

De Telegraaf, die de bevindingen van De achterkant van Amsterdam als eerste en met de gebruikelijke bombarie bracht, presenteert dit graag als typisch lokaal, Amsterdams probleem.Niets is echter minder waar. Rotterdam vormt (samen met Antwerpen) een cruciale doorvoerhaven, van waaruit cocaïne verder naar West-Europa wordt gesmokkeld. De productie van XTC is sterk geconcentreerd in Brabant. Festivals in het hele land kennen het fenomeen van wijdverbreid pillengebruik en alle steden hebben hier mee te maken. Continue reading

Jonge drugsdealers aanpakken (1)

8 september 2019

Naar aanleiding van alle commotie over de studie De achterkant van Amsterdam waarin een beeld wordt geschetst van de uit de handlopende drugscriminaliteit in de hoofdstad, liep Het Parool twee dagen mee met een jonge drugsdealer. Jamal (27) is een slimme, charmante jongen die goed kon leren maar in zijn jeugd zwaar in de criminaliteit terecht kwam en op zijn 20ste drie jaar de gevangenis in moest wegens roofovervallen. Daar ontdekte hij de wereld van de drugshandel. Sinds enkele jaren werkt hij samen met een maat als zelfstandig ‘ondernemer’ in deze wereld. Hij koopt cocaïne in in Rotterdam – 1 kilo voor € 28.000; dat brengt in de verkoop ruim het dubbele op. ‘Als ik over drie jaar de drie miljoen heb aangetikt, stop ik.’ Dit is precies de attitude van de volharders in ons onderzoek naar jonge veelplegers: ‘als ik 1 miljoen heb, … of 500.000, dan kap ik ermee.’ Continue reading

Kwajongensstreken 2: Nepwapens

4 september 2019

Op elkaar schieten met een neppistool, een speelgoedgeweer, een stukje hout dat zich daarvoor leent, een plastic waterpistool of ronddraven met een tak als zwaard of een pijl en boog. Het hoort allemaal bij kinderspel, of je als opvoeder nou vredelievend bent of enig vertoon van geweld juist wel kan appreciëren, gruwt van films met achtervolgingen of dol bent op murdermovies. Zoals onlangs nog eens duidelijk werd bij de heisa over de arrestatie van de zoon van de Amsterdamse burgemeester, houdt het plezier en de fascinatie voor dergelijk spel bij veel jongens nog lang aan, de laatste decennia gestimuleerd door een omvangrijke nepwapenindustrie. Van plastic pistolen bij de grote speelgoedketens tot nauwelijks van echt te onderscheiden metalen lookalike-pistolen, allemaal grotendeels geproduceerd in Azië. De allergoedkoopste, plastic versies kun je winnen op de kermis; de strakke, zware imitaties variërend van handvuurwapens tot machinegeweren kun je via internet bestellen.
Criminelen blijken de laatste jaren nogal eens van die levensechte neppers gebruik te maken. De goedkope, zwarte varianten die op enige afstand toch net echt lijken, blijken een buitengewone aantrekkingskracht uit te oefenen op veel pubers en adolescenten. En daar stuiten we op een probleem. Continue reading

Jeugdzorg: niet meer separeren vereist investeren

28 augustus 2019

In de NRC van afgelopen weekend vertellen drie enthousiaste jonge juffen over hun eerste jaar voor de klas. Alle drie zijn super gemotiveerd en het is geweldig om te horen hoe enthousiast ze de praktijk zijn ingedoken. Dat het een echte ‘duik’ was – zo van de pabo in je eentje de praktijk van een volle klas in – wordt meteen duidelijk. De één kwam voor een groep kleuters te staan, waar ze nauwelijks ervaring mee had. De ander voor groep zeven: „In het begin van het jaar wist ik überhaupt niet hoe ik een klas gezellig moest inrichten. En hoe maak je een planning, welke vakken geef je, hoeveel tijd heb je daarvoor nodig? Praktische zaken die ze je niet leren op de pabo.” Nummer drie zegt dat ze het écht leuk vond, maar dat ze halverwege het jaar wel dacht: “als dit het is, dan wil ik het niet.” In haar klas van 27 kinderen zat een tijdje een jongetje met veel woedeaanvallen. „Het leek alsof er 80 kinderen in de klas zaten.” Ze  concluderen dat je op de pabo te weinig leert over de kinderen met wie je in de praktijk moet werken: diverse nationaliteiten, vaak een taalachterstand en soms écht lastig gedrag. Continue reading

Kwajongensstreken 1: Privacy en de toekomst van het kind

21 augustus 2019

Met de Kinderwetten begin vorige eeuw ontstond een radicaal nieuwe verhouding tussen kind, ouders en overheid. Ons land was politiek, maatschappelijk en cultureel diep verdeeld in enkele grote zuilen – protestants-christelijk, rooms-katholiek, sociaal-democratisch en liberaal – en toch was er tegelijkertijd opvallend sterke consensus als het ging om de nieuwe benadering van kinderen in problemen, zowel jeugd die gevaar liep als die gevaar veroorzaakte. Terwijl vanwege de verzuiling op het terrein van het onderwijs – ‘de schoolstrijd’ – de stemming over de invoering van de leerplicht in de Tweede Kamer in 1900 maar net in het voordeel van het wetsvoorstel uitviel, werden de veel ingrijpender vernieuwingen op het vlak van de verhouding tussen kind, ouders en overheid die de Kinderwetten brachten een jaar later door het parlement soepel en zelfs zonder hoofdelijke stemming aangenomen. Continue reading

Behandeling jonge geweldplegers cruciaal

2 augustus 2019

Momenteel circuleert een petitie voor verhoging van de strafmaxima voor jeugdige daders van zware geweldsdelicten. Het initiatief daartoe is genomen door de ouders van drie kinderen die allen twee jaar geleden op afschuwelijke, nauwelijks te bevatten wijze zijn omgebracht door minderjarige daders – Romy Nieuwburg uit Hoevelaken en Savannah Dekker uit Bunschoten (beiden 14 jaar) en Nick Bood (16) uit Assendelft; de daders waren 14 en 17 jaar oud. Deze ouders hebben zich vorig jaar met andere nabestaanden van extreem geweld verenigd in de Federatie Nabestaanden Geweldslachtoffers (FNG). Voorzitter is Jack Keijzer, wiens 16-jarige zoon in 2007 op monsterachtige wijze is omgebracht door twee (volwassen) daders. Eerder richtte Keijzer samen met Joost Eerdmans en Martin Roos het Burgercomité tegen Onrecht op. De petitie, die inmiddels ruim 70.000 maal is ondertekend, beoogt de jeugddetentie te verlengen van maximaal 1 naar 2 jaar voor 14- en 15-jarigen en van maximaal 2 naar 5 jaar voor 16- en 17-jarigen. Continue reading

Mee-ouder krijgt beperkt gezag

14 juli 2019

‘Historische doorbraak’, kopte RTL Nieuws op 11 juli na lezing van een concept-Kamerbrief van het kabinet over nieuwe regels betreffende het ouderschap. Volgens RTL werden zowel de regels betreffende draagmoederschap als ouderlijk gezag bij gezinnen met meer dan twee ouders ingrijpend veranderd.

Als we kijken naar wat het kabinet hierover een dag later naar buiten bracht, dan klopt dat wat betreft het draagmoederschap, maar daar was ook weinig discussie over. Commerciële motieven blijven verboden, maar het verbod voor vrouwen om zich openlijk als draagmoeder aan te bieden wordt opgeheven. Wat betreft meeroudergezag ligt het ingewikkelder. Terwijl RTL Nieuws meteen concludeerde dat ‘ouders straks maximaal vier ouders kunnen hebben’ en anderen deze conclusies klakkeloos overnamen, concludeerden andere media enkele dagen later dat het kabinet ‘mee-ouders’ geen wettelijk gezag geeft en dat kinderen slechts twee ouders kunnen hebben. Het COC verwierp de voornemens van het kabinet zelfs meteen als ‘onacceptabel’ en ‘dieptriest‘. Continue reading

Kiesrecht vanaf 16 jaar?

12 juli 2019

In Italië werd na de Tweede Wereldoorlog algemeen kiesrecht met stemplicht ingevoerd. In Een dag op het stembureau beschrijft Italo Calvino hoe ziekenhuizen, inrichtingen en kloosters begin jaren vijftig door de christendemocratische partij als een vanzelfsprekend electoraal reservoir werden geëxploiteerd. In al die grote instellingen waar de kerk de scepter zwaaide werden stembureaus ingericht. Afgevaardigden van het stembureau gingen de zalen langs waar de nonnen en priesters voor de bedlegerigen een kruisje zetten, groepsgewijs werden blinden, doven, verlamden, psychiatrische patiënten en verstandelijk beperkten die konden lopen naar de stembus begeleid door nonnen en priesters die voor de hele groep een kruisje zetten of hen collectief instrueerden. Zo kon het gebeuren ‘dat een groepje het stemlokaal binnentrad terwijl ze in koor het nummer van de lijst en de naam van de kandidaat repeteerden: ‘Een, twee, drie, Quadrello! Een, twee, drie, Quadrello!‘ Continue reading