Category Archives: Uncategorized

Zwerfjongeren

14 juni 2018

Onlangs deed een groep vooraanstaande Democraten in de VS, onder aanvoering van Bernie Sanders en Elizabeth Warren een dringende oproep aan Trump om een plan te maken om ernstige armoede in de VS aan te pakken en met name de desastreuze gevolgen die dit heeft voor de jeugd. Ze noemen het beschamend dat meer dan 13 miljoen kinderen in de VS in armoede leven en dat onder de ruim een half miljoen daklozen die de nacht in de open lucht moeten doorbrengen minstens een op de vijf een kind is. Dit naar aanleiding van een alarmerend rapport van de Verenigde Naties over de armoede in Amerika. In zijn tweets gaat Trump er prat op dat hij “the best economy & jobs EVER”  heeft gecreëerd, maar Sanders c.s. wijzen erop dat de lastenverlichting die de regering heeft doorgevoerd de kloof tussen rijk en arm alleen maar heeft vergroot. Ze roepen de regering Trump ook op om nu eindelijk, als laatste land in de wereld, het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind te ratificeren. Dit hangt samen met hun kritiek op de smalle opvatting van mensenrechten in de VS, die verhindert dat Amerikanen bescherming kunnen inroepen tegen omkomen van de honger en sterven door gebrek aan betaalbare gezondheidszorg of als gevolg van een totaal gebrek aan voorzieningen. Continue reading

De rol van de school bij het vermijden van criminaliteit

11 juni 2018

Sinds jaar en dag is de rol van de school bij het ontstaan en versterken van probleemgedrag een bekend onderwerp in de criminologie. Alleen al gelet op de hoeveelheid tijd die kinderen op school doorbrengen is het logisch dat criminologen van oudsher veel aandacht hadden voor de school. Zo heet een bekende criminologische studie uit 1979 Fifteen thousand hours vanwege het aantal uren dat de onderzochte jongeren in totaal gemiddeld op school zaten. In Nederland is de laatste jaren met name door Frank Weerman en collega’s veel onderzoek op dit terrein gedaan.

In ons onderzoek naar jonge veelplegers komt de rol van de school prominent naar voren. De meeste veelplegers hebben een laag IQ en dat betekent dat de school voor hen zelden een plezierige ervaring is, in die zin dat ze er geen succes aan kunnen ontlenen, hoewel dat natuurlijk zeer sterk afhankelijk is van het schoolklimaat en het type school dat deze leerlingen bezoeken. Continue reading

Transitie laat kwetsbare kinderen tussen wal en schip belanden

20 april 2018

Misschien is er de afgelopen jaren toch iets te snel en teveel tegelijkertijd aan veranderingen op het gebied van de zorg in gang gezet? Behalve de overgang van de gehele jeugdzorg naar de gemeenten op 1 januari 2015 werden de gemeenten op dezelfde datum immers ook verantwoordelijk voor de voorzieningen op het terrein van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten, de voorzieningen op het gebied van de Wet maatschappelijke ondersteuning, waarmee de gemeenten moeten bevorderen dat mensen zolang mogelijk thuis kunnen blijven wonen, en voor de uitvoering van de Participatiewet, die ervoor moet zorgen dat zoveel mogelijk mensen met of zonder arbeidsbeperking werk vinden. Wat de zorg voor de jeugd betreft waren de gemeenten tegelijkertijd ook net verantwoordelijk gemaakt voor de uitvoering van de Wet Passend Onderwijs die een betere samenwerking tussen regulier en speciaal onderwijs beoogt en voor de uitvoering van de herziene Kinderbeschermingsmaatregelen. Continue reading

Gaat het Actieprogramma de zorgelijke situatie in de jeugdzorg verbeteren?

18 april 2018

Deze week verscheen het Actieprogramma Zorg voor de Jeugd van de ministeries van VWS en J&V. Aanleiding daarvoor was de Evaluatie van de Jeugdwet en het commentaar vanuit verschillende groepen betrokken professionals, ouders en kinderen. Wat zonder meer de prijzen valt aan dit programma is de nuchtere weergave van de tekortkomingen van de jeugdzorg sinds de inwerkingtreding van de Jeugdwet. Het wordt nergens zo genoemd maar dit document illustreert in feite net als de Evaluatie Jeugdwet de overhaaste invoering van de transitie. Waar goed voorbereide en wetenschappelijk begeleide pilots aan deze enorme verandering vooraf hadden moeten gaan, worden die nu met dit programma in gang gezet. Waar een goed algemeen geldend administratief en financieel kader voorafgaand aan deze enorme overheveling ontwikkeld had moeten worden, worden nu stappen in die richting gezet. Waar de professionals die de lokale teams moeten bemensen uiteraard voorafgaand aan de transitie hadden moeten worden opgeleid en bijgeschoold worden nu initiatieven in die inrichting genomen. Waar het juridisch kader van tevoren duidelijk had moeten zijn, worden nu stappen gezet om dat kader alsnog te verhelderen. Prima: beter laat dan nooit. Continue reading

Meer oog voor goede opvang asielzoekerskind

16 april 2018

Een kleine anderhalf jaar geleden vroeg orthopedagoog en jurist Carla van Os in de vijfde Mulock Houwer-lezing aandacht voor de schadelijke effecten van de wijze waarop kinderen in de Nederlandse asielzoekerscentra worden opgevangen. Ze wees met name op twee zeer negatieve aspecten: het regime in de grootschalige, meestal geïsoleerd gelegen centra, waar een fundamenteel gebrek aan privacy heerst en elementaire mogelijkheden voor eigen regie van het gezin ontbreken, van zelf koken tot bedtijden; en het veelvuldig, soms maandelijks verhuizen, terwijl het hier in veel gevallen gaat om volwassenen en kinderen die kampen met trauma’s, angst en depressie, waarbij rust en stabiliteit voor hen allereerste vereisten zijn om de eigen veerkracht van het gezin en herstel van een enigszins normale opvoeding een kans te bieden. Continue reading

Ongefundeerde verklaringen, ongepaste generalisaties

15 april 2018

Het is weinig verbazingwekkend dat het steeds verder escalerend geweld binnen de Amsterdamse drugsmaffia en de kennelijke hoofdrol van Marokkaanse criminelen daarbij aanleiding geeft tot wilde bespiegelingen. De Kamer debatteerde er vorige week over en in de media worden allerlei theorieen opgeworpen en ‘deskundigen’ aan het woord gelaten. Meestal zijn de kwaliteitskranten terughoudend met snelle duiding, maar een enkele keer doen ook zij een ondoordachte duit in het zakje. Zo had Folkert Jensma, oud hoofdredacteur van de NRC die tegenwoordig een juridische column voor deze krant verzorgt met vaak behartenswaardige bijdragen over ontwikkelingen op strafrechtelijk gebied, een recent boek van Hans Werdmölder ontdekt. Diens inzichten leken hem uiterst relevant om licht te werpen op de ‘mocro-maffia’. Werdmölder volgde ruim dertig jaar geleden veertig jongens, deels met Marokkaanse, deels met autochtoon Nederlandse achtergrond, die veel op straat hingen en af en toe een delict pleegden. Enkele jaren geleden achtte hij de tijd rijp om zijn ideeen nog eens in een nieuw jasje te steken. Jensma blijkt zo onder bekoring geraakt van Werdmölders inzichten dat hij zich laat verleiden tot een serie bedenkelijke uitspraken. Continue reading

De zorgelijke situatie van de jeugdzorg

12 april 2018

Bijna twee derde van de honderd instellingen voor specialistische jeugdhulp heeft de afgelopen drie jaar aan de Transitie Autoriteit Jeugd (TAJ) extra geld gevraagd om overeind te kunnen blijven. In de NRC noemt Marjanne Sint, voorzitter van de TAJ, de situatie zorgelijk. Eind dit jaar eindigt de subsidieregeling hiervoor. Zoals bekend zijn de meeste instellingen in de knel geraakt doordat het Rijk per 2015 de jeugdzorg overhevelde naar de gemeenten en daarbij een drastische bezuiniging doorvoerde. De toezichthouder op de overgang, de Transitie Autoriteit Jeugd, kreeg 200 miljoen van het Rijk om de financiële problemen op te lossen. Veertig aanbieders van jeugdhulp hebben inmiddels extra geld gekregen. Twintig instellingen krijgen voor de zomer te horen of zij in aanmerking komen. Continue reading

Heeft de wetenschap dan toch een (heel klein) beetje invloed op de politiek?

29 maart 2018

Vanaf 1 mei gaat in Overijssel een experiment van start dat ouders verplicht om bij scheiding duidelijke afspraken met hun kinderen te maken. Een aardig voorstel uit de koker van de onlangs afgesloten Divorce Challenge, dat niks kost en wellicht toch iets bijdraagt aan het inperken van mogelijk negatieve gevolgen van de scheiding voor de kinderen en misschien zelfs een beetje meehelpt aan het voorkomen van de vechtscheiding. Ik heb eerder gewezen op reeds positief geëvolueerde aanpakken van de vechtscheiding van de kant van de rechterlijke macht en de hulpverlening en ik constateerde daarbij dat de landelijke overheid nu aan zet is om voldoende middelen beschikbaar te stellen om deze initiatieven landelijk te kunnen realiseren. Maar dat betekent natuurlijk niet dat dergelijke nieuwe, goedkope initiatieven niet eveneens welkom zijn. Als wetenschapper vind ik het echter vooral aantrekkelijk dat het hier niet gaat om het zonder omhaal invoeren en uitrollen van een aardig idee maar om een proef van een jaar, waarna hopelijk een degelijke evaluatie volgt aan de hand waarvan kan worden besloten tot mogelijke bijstelling en eventuele landelijke invoering. Continue reading

Een kind in problemen zet je niet in de isoleer

18 maart 2018

Er blijken de laatste jaren steeds meer jongeren in een accomodatie voor gesloten jeugdhulp te verblijven. Deze ontwikkeling verdraagt zich slecht met het uitgangspunt van de Jeugdwet dat minder zware hulp en sneller hulp thuis of zo dicht mogelijk bij huis dient te worden geboden. Gesloten jeugdhulp dient alleen in uitzonderingsgevallen, als het helemaal niet anders kan, te worden toegepast, omdat we weten dat deze situatie voor de kinderen zelden winst oplevert. In het laatste nummer van het Tijdschrift voor Familie- en Jeugdrecht wijst Mariëlle Bruning, hoogleraar Jeugdrecht aan de Universiteit Leiden, op een aantal verontrustende verschijnselen waarmee deze op zich al onwenselijke ontwikkeling ook nog eens gepaard blijkt te gaan. Zo blijkt dat steeds vaker een machtiging voor deze vergaande ingreep wordt afgegeven zonder dat er sprake is van een kinderbeschermingsmaatregel, dus zonder duidelijk afgebakend juridisch kader en heldere rechtvaardiging. Dat geldt inmiddels voor een kwart van de gesloten plaatsingen. Continue reading

 Meer ervaringen uit de praktijk van de jeugdzorg

9 maart 2018

Na eerdere korte impressies van ervaringen met de jeugdzorg sinds 2015 nu opnieuw enkele korte, maar krachtige reacties naar aanleiding van de eerste evaluatie van de Jeugdwet. Concludeerde orthopedagoge Anneke Vinke ‘we zijn er nog lang niet met die transitie’, haar collega, pedagoog dr. Tonny Weterings, specialist op het gebied van pleegzorg, voegt eraan toe ‘als we er zo al komen’. Zij signaleert een kaalslag onder gekwalificeerde jeugdhulpverleners. Zij ziet dat besluitvorming inzake inkoop van jeugdzorg nog steeds gebeurt door niet voldoende ter zake deskundige ambtenaren. Daarbij merkt zij op dat jeugdzorg in weinig gemeenten werkelijk prioriteit heeft: ‘Juist gemeenten en de landelijke overheid zouden zich moeten realiseren dat de kinderen de volwassenen worden van onze toekomstige samenleving.’ Continue reading