Category Archives: Uncategorized

Uithuisplaatsing: meer garanties nodig dat het beter gaat met de kinderen

1 februari 2019

Helaas wordt ons vertrouwen in de jeugdbescherming met enige regelmaat ernstig beschadigd. Zo kwam onlangs in een uitzending van Nieuwsuur een reeks schrijnende fouten in een en dezelfde casus aan het licht. Een veertienjarige was bij een alleenstaande pleegvader geplaatst. Al snel bleek hier sprake van seksueel misbruik. De pleegvader meldde het misbruik zelf bij éeen van de drie betrokken zorgorganisaties, maar stelde het vals voor: Mustafa zou zelf hebben verzocht om seksueel contact en hij zou daar slechts ‘op diens verzoek’ op zijn ingegaan. Hoewel deze voorstelling zijn gedrag uiteraard niet minder laakbaar en strafbaar maakt, verdiepte geen van de betrokken organisaties – Jeugdbescherming Gelderland, het Verdihuis in Oss en de Stichting Voorziening voor Pleegzorg – zich in de zaak. Ze deden evenmin een melding bij Veilig Thuis of aangifte.

Het Verdihuis, dat zichzelf op haar website aanprijst als ‘beste werkgever 2018-2019’ en dat zegt ‘wonen in een veilige omgeving’ te garanderen, blijkt al jarenlang clienten bij de pleegvader te plaatsen. De organisatie doet er alles aan om te zorgen dat het deze opvangplek niet kwijtraakt. “Het Verdihuis ziet geen aanleiding om te stoppen met dit gezinshuis”, schrijft de organisatie. “Wel blijft het de taak van het Verdihuis om de gezinsouder zo goed mogelijk te begeleiden zodat hij op een prettige manier verder kan met de opvang in zijn gezinshuis.”

Alsof deze opstelling al niet erg genoeg is, besluit men ook dat de jongen nog twee maanden bij de pleegvader moet blijven wonen, waarna het misbruik gewoon doorgaat. Zonder excuses voor deze misstand en zelfs zonder enige specifieke ondersteuning naar aanleiding van deze traumatische ervaring, wordt hij vervolgens in een gesloten instelling geplaatst. Gegeven de niet weersproken beschuldiging – ‘hij vroeg er zelf om’ – voelde hij zich daar als dader in plaats van als slachtoffer benaderd en zeer onveilig.

Als hij acht jaar later eindelijk aangifte durft te doen wordt de voormalige pleegvader door het Gerechtshof veroordeeld tot 24 maanden cel. Pleegvader voelt zich gesteund door de zorgorganisaties en procedeert door, maar de Hoge Raad bevestigt dit vonnis twee jaar later. Het vonnis bevestigt tevens dat het misbruik na de eerste melding nog twee maanden is doorgegaan. Helaas komt hiermee nog geen einde aan deze treurige geschiedenis. Na de laatste veroordeling verzamelt de jongeman de moed om de betrokken organisaties ter verantwoording te roepen: waarom heeft niemand ingegrepen? In plaats dat alsnog ruiterlijk excuses volgen, leidt dit tot een jarenlange worsteling om erkenning. En als hij uiteindelijk excuses en een schadevergoeding krijgt, legt Jeugdbescherming Gelderland hem een contract voor, dat hem verbiedt met anderen te praten over deze zaak. De advocaat van de organisatie prent hem dit meerdere malen in. Toch meldt Mustafa zich uiteindelijk bij de Inspectie. Die oordeelt tenslotte dat zo’n zwijgcontract nooit opgesteld had mogen worden.

Het verantwoordelijk ministerie van Volksgezondheid heeft tot nog toe weinig haast gemaakt met een wettelijk verbod en strafbaarstelling van dergelijke zwijgcontracten. Toch is allang bekend dat die ook elders in de zorg – in de ziekenhuis-, gehandicapten- en ouderenzorg – voorkomen. Minister Hugo de Jonge twitterde in reactie op de uitzending dat hij daar wel voor voelt. Het kan geen kwaad als de Kamer hem hierop aanspreekt en naar aanleiding van het optreden van Jeugdbescherming Gelderland in deze zaak aandringt op spoed met een dergelijk verbod.

Maar het lijkt intussen ook tijd om het hele beleid van Jeugdbescherming Gelderland kritisch door te lichten. Ik herinner aan het al even pijnlijke en goed gedocumenteerde verhaal dat eind vorig jaar verscheen in de NRC over een klein particulier opvangtehuis in Gelderland – C&S – waar tien kinderen met gedragsstoornissen via dezelfde Gelderse instelling bij acht volwassenen met uiteenlopende psychiatrische stoornissen waren geplaatst, met een nauwelijks opgeleide begeleider, soms met één stagiair, soms alleen een stagiair, vrijwel zonder zorg- of begeleidingsplan, met volstrekt onvoldoende geld voor eten en andere behoeften en chaotische disciplinaire regels. Jarenlang keek de zorgorganisatie nauwelijks om naar wat hier feitelijk gebeurde. Net als in het geval van de pleegvader was men blind en voelde men zich niet verantwoordelijk voor evidente misstanden. Zowel de kinderen als de volwassenen zijn er inmiddels weggehaald. De sociale recherche doet onderzoek naar de financiële administratie.

Ook hier lijkt de leidende gedachte bij Jeugdbescherming Gelderland geweest om deze opvangplek niet kwijt te raken en is het belang van de kinderen daar langdurig aan ondergeschikt geweest. Deze pijnlijke voorbeelden drukken ons voor de zoveelste keer met de neus op het feit dat we alleen onder garantie, dat we werkelijk kunnen vertrouwen op een superalerte uitvoering van en toezicht op de jeugdbeschermingsmaatregelen, tot zo’n ingrijpende beslissing als uithuisplaatsing kunnen overgaan. Als de veiligheid van deze kinderen niet is gegarandeerd, stort deze kant van de jeugdbescherming als een kaartenhuis in elkaar.

Nashville en kinderbescherming

18 januari 2019

Het is best boeiend/ bizar om te zien hoe de VU met de Nashville-verklaring probeert om te gaan. De Nederlandse variant van dit initiatief van aards-conservatieve Evangelicals in de VS komt immers van een groep docenten uit dit academisch hoekje. Verrast door de storm van maatschappelijke verontwaardiging die ‘Nashville’ teweegbracht, tracht de VU snel afstand te nemen van de discriminerende strekking door de regenboogvlag uit te steken. Dan volgt een serie verdedigingen, keurig vertolkt door Bert Jan Lietaert Peerbolte, hoogleraar nieuwe testament en bestuurder van de sectie van waaruit Nashville werd geïnitieerd, in het laatste nummer van VU-weekblad Ad Valvas. Allereerst deelt hij mee dat hij getroffen is door de knullige totstandkoming van de verklaring. Het gaat immers om ‘een intern stuk van een werkgroep, ter voorbereiding op een studiedag’ en niet alle betrokkenen is daarvoor toestemming gevraagd – zonder overigens te vermelden dat geen van die betrokkenen zich er publiekelijk van heeft gedistantieerd. Continue reading

Willem Holleeder, de uitzondering

14 januari 2019 

Zoals Johan Cruijff bij oudere sportliefhebbers nog steeds alom wordt bewonderd, zo werd Willem Holleeder tot voor kort in kringen van jonge veelplegers als groot voorbeeld gezien. Niet alleen de Heineken-ontvoering en alle publiciteit, boeken, films, Panorama-rapportages en interviews daaromheen, maar ook de bijna mythische verhalen over minutieus voorbereide gewapende bankovervallen en spectaculaire ontsnappingen met speedboten in de Amsterdamse grachten die in criminele en politiekringen de ronde deden droegen bij aan zijn heldenstatus in de onder- en schemerwereld. Meer recente fijne optredens, in College Hour bij Twan-Huys,met dj Ruud de Wild en rapper Lange Frans en een column in de Nieuwe Revu, hebben ongetwijfeld bijgedragen aan zijn bekendheid bij het grote publiek, maar in het criminele circuit begon Holleeder al vier decennia geleden ‘straatwaarde’ te verwerven. Continue reading

Jeugdbescherming: op pad met een raadsonderzoeker (4)

12 januari 2019

Een van de problemen waarmee raadsonderzoekers soms worden geconfronteerd betreft seksueel overschrijdend gedrag. De volgende casus laat zien hoe voorzichtig zij met het oog op het precaire belang van het kind met een dergelijke situatie dienen om te gaan.[*]

Seksueel overschrijdend gedrag door vader maar …

Iedereen kent de vijftienjarige Hien als een vrolijk en aandachtig meisje, maar op school en op balletles valt de laatste tijd op dat ze stil en afwezig is en zich afzondert. Men weet dat haar moeder een half jaar geleden naar het buitenland is vertrokken, dus men gaat er in eerste instantie van uit dat ze haar moeder mist. Als haar balletlerares haar na de les een keer helpt met haar haar en vraagt of ze deze week nog gebeld heeft met haar moeder en hoe het met haar moeder gaat, vertelt Hien haar ineens dat haar vader haar nu regelmatig bij haar haar vastpakt en dat hij haar dan met zijn andere hand over haar hele lichaam aanraakt op een manier die ze helemaal niet prettig vindt, soms iedere dag. Continue reading

Huiselijk geweld en de weeffout in de kinderbeschermingswet

6 januari 2019

Mei vorig jaar besluit de kinderrechter op advies van de Raad voor de Kinderbescherming tot ondertoezichtstelling voor een jaar van drie kinderen wegens aanhoudend huiselijk geweld in het gezin. Al sinds zes jaar wordt het gezin na een melding van het oudste kind vanwege huiselijk geweld van diverse kanten ondersteund, maar het patroon blijft vrijwel onveranderd. De moeder legt zich echter niet neer bij de beslissing van de kinderrechter en gaat in beroep bij het hof. Ze zegt dat zij altijd open heeft gestaan voor hulp en altijd met alle instanties in gesprek is gegaan. Continue reading

Jeugdzorg 2018: diepte- en hoogtepunten

31 december 2018

Vanuit het veld was gewaarschuwd dat de overhaaste decentralisatie inclusief vergaande bezuinigingen grote risico’s inhield voor de kwaliteit van de jeugdzorg en met name voor de instellingen die de meest complexe zorg bieden. Betrokkenen signaleerden al snel een rampzalige toename van de administratieve lasten ten koste van de menskracht in de directe professionele zorg en men constateerde dat er een ‘regievacuüm‘ ontstond. Markt en gemeenten, dat waren de twee sleutelbegrippen. Continue reading

Op pad met een raadsonderzoeker (3)

Het werk van de raadsonderzoeker kent vele uitdagingen, pedagogisch, psychologisch, juridisch, ethisch. Een van de problemen waarmee de raadsonderzoeker soms wordt geconfronteerd betreft seksueel misbruik. De volgende casus laat zien hoe ingewikkeld het kan worden als de ouders het misbruik ontkennen.[*]

Seksueel misbruik door vader, moeder ontkent

Vader zit in detentie. Na verhoor van zijn twee jonge kinderen en een bekentenis is hij veroordeeld tot gevangenisstraf en behandeling vanwege langdurig agressief, seksueel misbruik van zijn dochtertje van 11. Zijn dochtertje van 9 is hiervan herhaaldelijk getuige geweest. Moeder ontkent het misbruik. De meisjes missen hun vader. De rechter maakt zich zorgen over de veiligheid van de kinderen en verzoekt de Raad met spoed onderzoek te doen. Continue reading

Het Nationaal Preventieakkoord: betrekkelijke zorg om gezondheid jeugd

2 december 2018

Frappant hoe in de Nederlandse politiek enerzijds sinds 2006 is gekozen voor marktwerking in de zorg en hoe anderzijds geheide voorstanders van dit beleid de verantwoordelijke minister onder vuur nemen als hij niet ingrijpt bij de sluiting van enkele ziekenhuizen. ‘Dit had voorkomen moeten worden!’, riep Sybrand Buma begin november stoer naar zijn partijgenoten. Alsof het vanzelf spreekt dat, wanneer en hoe de staat ingrijpt in een tijd van deregulering en terugtredende overheid en alsof Buma en zijn partij dit beleid niet van harte verdedigen. Continue reading

Op pad met een raadsonderzoeker (2)

1 december 2018

Raadsonderzoeker is een pedagogisch bijzonder uitdagend beroep. Het gaat immers om bemoeienis met opvoeding en verzorging van kinderen in gezinnen. Dat ervaren ouders en kinderen als privé en ligt dus per definitie gevoelig, temeer daar het oordeel van de raadsonderzoeker vergaande gevolgen kan hebben. Een van de spannende kwesties voor de raadsonderzoeker betreft het risico van ‘perfectionisme‘ – het gevaar dat ouders de maat wordt genomen aan de hand van een specifieke opvatting van goede zorg en opvoeding. Dit kan onder meer betrekking hebben op opvattingen over verzorging en veiligheid. De volgende casus laat niet alleen zien hoe in de praktijk met vragen betreffende dit laatste punt kan worden omgegaan, maar geeft ook aanleiding om op de condities en het karakter van overheidsbemoeienis te reflecteren.[*]

Onverzorgd en onveilig

Het gaat om een gezin bestaande uit moeder, een dochter van 18 en drie meisjes van 15, 10 en 6 jaar. Ieder kind heeft een andere vader; met geen van deze vaders is er contact. De directrice van de school waar de 15-jarige naar toe gaat, meldt een waslijst van klachten. Het meisje zou op school gepest worden, omdat ze er weinig verzorgd en onhygiënisch bijloopt en het meisje zou vaak ziek, lusteloos en moe zijn. Moeder zou hier niet alleen onvoldoende oog voor hebben, ze zou ook contact weigeren en grote weerstand hebben tegen hulpverlening. Moeder zou ruzie maken met de directrice en met andere ouders op het schoolplein; en ze weigert verder contact met de directrice. En tot slot meldt de directrice dat het gezin in een stacaravan woont, die vies, ongezond en onveilig zou zijn.

Continue reading

Focus op veiligheid kind onder druk in integrale gezinsaanpak

23 november 2018

Op 20 november – de Internationale Dag voor de Rechten van het Kind – presenteerde Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer de resultaten van haar tweede ‘Kinderrechtentour’. Vanaf begin oktober reisde ze door Nederland om met tientallen kinderen en jongeren te spreken. Daarnaast vulden enkele duizenden kinderen en jongeren een online vragenlijst over hun leven in. In overeenstemming met ander recent onderzoek bevestigt de Kinderrechtentour opnieuw het beeld dat het met de meeste kinderen in Nederland goed gaat. Zij beoordelen hun leven met een 7,7. De overgrote meerderheid van de Nederlandse jeugd is gelukkig en blij met hun relatie met ouders, vrienden en klasgenoten, ook al ervaren kinderen meer druk op school. Zo is de afgelopen vier jaar het percentage dat aangeeft veel steun te ervaren van hun ouders zelfs nog verder gestegen naar ruim 75 procent. Ook in internationaal vergelijkend onderzoek komt steeds dit bijzonder positieve beeld van het welbevinden van de Nederlandse jeugd naar voren. Continue reading