Ervaringen uit de praktijk 

in verband met de eerste evaluatie van de Jeugdwet

22 februari 2018

Op 16 februari presenteerde ik een aantal kritische uitspraken van Manon Hillegers naar aanleiding van haar oratie als hoogleraar Kinder- en Jeugdpsychiatrie aan de EUR. Vandaag laat ik dr. Anneke Vinke aan het woord. Zij is vrijgevestigd GZ-psycholoog, kinder-en jeugdpsycholoog en orthopedagoog met jarenlange praktijkervaring. Zij ziet in haar bovenregionale praktijk zowel individuele jeugdigen ala ouder-kind koppels als ook volwassenen. Zij specialiseerde zich in adoptie (promotie 1999), pleegzorg, trauma en gehechtheid. Haar commentaar op de evaluatie vanuit haar eigen ervaring: ‘Op dit moment zijn de tarieven het heetste hangijzer en de moeite om dit gewoon in een open onderhandeling vast te stellen. Geen enkele ruimte. Tekenen bij het kruisje. (…) Er zijn grote verschillen tussen regio’s en ook binnen regio’s is er gedoe.’ Daarom concludeert zij, net als veel van haar collega’s, ‘dat kinderen even in de ijskast gaan, omdat de regio Zuid Oost Utrecht ver onder het NZA tarief vergoedt.’ (Notabene: het tarief dat deze regio betaalt voor gelijke functies in een instelling bedraagt per uur royaal meer!) Continue reading

Herstel de fout: recentraliseer de jeugd-ggz

16 februari 2018

Terug naar de situatie van voor 2015, toen de jeugd-GGZ onder de zorgverzekeraar viel. Recentralisatie van de jeugdzorg, in elk geval van de jeugd-GGZ, schreef ik in juni 2017 in een blog op deze site. Om te redden wat er nog te redden valt. Op dat moment meldden de kinder- en jeugdpsychiaters zich bij toenmalig staatssecretaris Van Rijn. Het water stond hen en vooral hun jonge patienten aan de lippen. Afdelingen voor kinder- en jeugdpsychiatrie van GGZ-instellingen moesten sluiten of het aantal bedden sterk reduceren, kinderen met zeer ernstige psychische problemen en stoornissen die eigenlijk direct zouden moeten worden geholpen, belandden maandenlang op wachtlijsten, zelfs crisisopvang voor de echt acute gevallen werkte inmiddels met wachtlijsten. De kinder- en jeugdpsychiaters en vele anderen, die werken in de jeugd-GGZ of daar als client of ouder of anderzins bij betrokken zijn, hebben zich al ver voor de decentralisatie met goede argumenten verzet tegen het losmaken van de jeugd-GGZ van de GGZ voor 18 jaar en ouder en het feit dat hun professionele bemoeienis sinds 2015 onder de verantwoordelijkheid van de gemeente valt, dat wil zeggen onder de verantwoordelijkheid van 388 Nederlandse gemeenten. Continue reading

Geef de kinderrechter meer tijd

4 februari 2018

Precies vijf jaar geleden luidde de toenmalige president van de Hoge Raad, Geert Corstens, de noodklok over de werkdruk bij de rechterlijke macht. Corstens was zeker niet de eerste zwaargewicht die openlijk waarschuwde voor de productienormen en de werkdruk bij de rechtspraak. Een jaar eerder ging de procureur generaal van het parket bij de Hoge Raad hem voor, een jaar na vergelijkbare publieke uitspraken van de president van de Rechtbank Den Haag, zoals de voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak dat in 2007 al had gedaan en zoals de commissie Deetman dat deed in 2006 en de advocaat-generaal bij de Hoge Raad in 2004. Kortom, een jarenlang herhaalde noodkreet die ook in de jaren daarna geregeld naar voren werd gebracht en onder meer tot uiting kwam in het door velen ondertekende ‘Leeuwarder Manifest‘. Continue reading

Ouders kunnen weg naar jeugdhulp moeilijk vinden

3 februari 2018

Zoals bekend ging de Jeugdwet gepaard met de overheveling van de jeugdzorg naar gemeenten. Gezinnen zouden beter toegankelijke, op maat gesneden, veelomvattende hulp krijgen. De eerste evaluatie van de Jeugdwet laat echter zien dat dit bepaald nog niet het geval is. Een op de drie ouders van kinderen in de jeugdzorg blijkt veel moeite te hebben moeten doen om de juiste hulp voor hun kind te krijgen. Vooral huishoudens met een laag inkomen, vaak eenoudergezinnen zijn negatief over de toegang tot de jeugdhulp. Bijna een kwart van de ouders vindt dat ze niet tijdig hulp kregen en een op de vijf ouders zegt dat ze minstens vier keer hun verhaal moesten doen voordat ze gehoor kregen. De bescherming van de privacy schiet nog steeds tekort. Continue reading

Leuk met Peter Faber misdaad voorkomen op school!

29 januari 2018

Er arriveren helaas nog steeds bussen met schoolkinderen bij de gevangenis met de bedoeling kinderen hierdoor af te houden van het plegen van delicten, ook al kan iedere criminoloog en iedere forensisch pedagoog de leerkrachten vertellen dat dit niet werkt. Er worden nog steeds ex-verslaafden en ex-delinquenten uitgenodigd om voor de klas over hun ervaringen te vertellen, al weten we al jaren dat dergelijke scared straight-projecten geen blijvend effect hebben en zelfs riskant zijn. Scholen en leerkrachten denken ten onrechte dat ze daarmee iets aan preventie doen. Natuurlijk komen de meeste kinderen thuis met verhalen over hoe erg dat allemaal was … behalve misschien die twee door niemand opgemerkte heel stille jongetjes die vaak ook nog bekend staan als zwakke leerling, vaak spijbelen, met weinig ondersteuning van thuis. (Die vonden het toch wel een beetje stoer, zo’n ruige kerel die vertelde wat ie allemaal had meegemaakt. Alleen al de bekende double bind in deze verhalen – ‘ik maakte de verkeerde keuzes, maar kijk, nu sta ik jullie hier toch maar even mijn verhaal te vertellen’ – ontgaat degenen die vanuit een naïeve bevlogenheid dergelijke initiatieven nemen.) Continue reading

Antidepressiva

23 januari 2018

‘Demedicalisering’, dat gold als een van de dragende gedachten achter de transitie van de jeugd-ggz naar de gemeenten. De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat de overhaaste en ondoordachte overheveling van de jeugd-ggz naar de gemeenten heeft geleid tot een opeenstapeling van problemen voor zowel kinderen en ouders als professionals en instelingen. De demedicaliseringsideologie heeft eraan bijgedragen dat goedbedoelende wijkteams zorgen voor uitstel van deskundige diagnose en behandeling waardoor een groeiend aantal kinderen uiteindelijk naar crisisopvang wordt verwezen, wat nauwelijks soelaas biedt omdat daar inmiddels wachtlijsten zijn ontstaan. Bezinning op onnodige medicalisering is prima en goed afgewogen maatregelen met inzet van alle beschikbare kennis om overbodig en al te gemakkelijk gebruik van medicijnen te voorkomen zijn dat ook. Maar politiek en bestuurlijk gemotiveerde en van hogerhand opgelegde maatregelen zijn dit niet, en al helemaal niet als ze in feite leunen op mythes en onjuiste aannames. Continue reading

Problematische schulden en kinderen

21 januari 2018

Gemeenten moeten betere hulp bieden aan inwoners met problematische schulden, stelt de Nationale ombudsman in een nieuw rapport met de fraaie titel Een open deur? Ruim anderhalf jaar na de publicatie van zijn rapport over ervaringen van burgers met gemeentelijke schuldhulpverlening bestaan er nog steeds veel klachten over onnodige drempels, ontmoedigende bureaucratie en onterechte uitsluiting van groepen burgers zoals mensen die in scheiding liggen en zzp’ers. De ombudsman wijst erop dat gemeenten volgens de op 1 juli 2012 in werking getreden Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, die de zorgplicht van gemeenten op dit gebied vastlegt, hun burgers niet moeten afschrikken maar juist de deur voor hulpverlening bij dit probleem moeten open zetten. Zij moeten geen voorwaarden vooraf stellen en geen groepen uitsluiten, maar iedere aanvraag individueel en integraal beoordelen met oog voor de persoonlijke omstandigheden van de aanvrager. Continue reading

‘Gij zult niet beschamen’

16 januari 2018

Toen ik in 2002 enkele maanden als visiting scholar en gast van de bekende criminoloog John Braithwaite aan de Australian National University in Canberra verbleef, had ik geregeld discussies met hem over zijn concept van ‘reintegrative shaming‘. Volgens Braithwaite vormde een herstelgesprek tussen dader en slachtoffer naar aanleiding van een misdrijf een heel goed alternatief voor de zitting bij de rechtbank, zeker bij jonge daders, en volgens hem draaide zo’n alternatieve procedure om reintegrative shaming van de dader.  Het is hier natuurlijk niet de plaats om uitvoerig op deze gedachte van restorative justice en mijn opvattingen daarover in te gaan, maar het is wel aardig om even stil te staan bij de notie reintegrative shaming. Continue reading

rechter-300x171

RECHTSPRAAK: Dochter loopt weg naar verkeerde vriend

15 januari 2018

Een angstbeeld voor menig ouder: je kind komt onder invloed van een verkeerde vriend of vriendin, die zich ook nog voortdurend inspant om je kind van je te vervreemden en tegen je op te zetten. Dat overkwam de ouders van een 17-jarig meisje in Rotterdam het afgelopen jaar. Het begon met een bezitterige houding van het vriendje, een dagelijkse regen aan appjes en aanhoudende pogingen haar los te weken van haar ouders. En het resulteerde in het feit dat zij dit najaar wegliep van huis en bij haar vriend en zijn familie introk. Continue reading

Schaamte en opvoeding

2 januari 2018

Schaamte is een boeiend, veelkoppig cultureel, maatschappelijk en politiek monster, temeer nu we het afgelopen jaar zo indringend zijn geconfronteerd met gênant gedrag dat gespeend blijkt van enig gevoel van schaamte. De grote ‘schaamte voorbij’-show van Trump en de brede MeToo-beweging, die voor een belangrijk deel juist een reactie vormt op deze verbijsterende schaamteloosheid, dwingen ons om ons te bezinnen op dit onderwerp. De redactie van De Groene Amsterdammer heeft dit uitstekend aangevoeld en haar dubbeldikke winternummer helemaal gewijd aan dit onderwerp. Daarbij zitten ook verschillende voor pedagogen aanbevelenswaardige artikelen. Continue reading