Meer ervaringen uit de praktijk van de jeugdzorg

9 maart 2018

Na eerdere korte impressies van ervaringen met de jeugdzorg sinds 2015 nu opnieuw enkele korte, maar krachtige reacties naar aanleiding van de eerste evaluatie van de Jeugdwet. Concludeerde orthopedagoge Anneke Vinke ‘we zijn er nog lang niet met die transitie’, haar collega, pedagoog dr. Tonny Weterings, specialist op het gebied van pleegzorg, voegt eraan toe ‘als we er zo al komen’. Zij signaleert een kaalslag onder gekwalificeerde jeugdhulpverleners. Zij ziet dat besluitvorming inzake inkoop van jeugdzorg nog steeds gebeurt door niet voldoende ter zake deskundige ambtenaren. Daarbij merkt zij op dat jeugdzorg in weinig gemeenten werkelijk prioriteit heeft: ‘Juist gemeenten en de landelijke overheid zouden zich moeten realiseren dat de kinderen de volwassenen worden van onze toekomstige samenleving.’ Continue reading

Vijf voogden in drie maanden

4 maart 2018

Bij mijn afscheid als hoogleraar Jeugdbescherming anderhalf jaar geleden sprak ik onder meer mijn zorgen uit over de gezinsvoogdij. Ik constateerde dat we op het punt van de kwaliteit en effectiviteit van de gezinsvoogdij nog steeds jammerlijk tekort schieten. Ik gaf twee pijnlijke voorbeelden. Allereerst wees ik op het altijd weer frustrerende fenomeen dat op de zitting bij de kinderrechter een ‘zittingsvertegenwoordiger’ – iemand die ouders en kind nooit eerder hebben gezien – de rechter adviseert over te nemen maatregelen, waardoor een zinvolle gedachtenwisseling met alle betrokkenen amper mogelijk is. Ouders en kind voelen zich dan bij voorbaat nauwelijks serieus genomen voelen en hebben het gevoel in een toneelstuk te zijn beland. En ik gaf het schrijnende voorbeeld van een vader en zoontje die in 13 jaar bemoeienis met 26 gezinsvoogden waren geconfronteerd. Continue reading

Rotterdamse kinderombudsman presenteert kritisch rapport over drang 2

28 februari 2018

Enkele voorbeelden van zware ingrepen die in de loop van het onderzoek van de Rotterdamse kinderombudsman werden gesignaleerd. Het meest frequent in dit verband zijn de ‘vrijwillige’ uithuisplaatsingen. In de eerste casus betrof het een uit het buitenland afkomstige moeder, die door haar toenmalige man gedwongen aan het werk was gezet in de horeca. Hun kind is van meet af aan door de vader tegen de zin van de moeder in een pleeggezin geplaatst. Deze situatie, die inmiddels al jarenlang bestaat, is door het wijkteam geformaliseerd in een overeenkomst. De moeder is de Nederlandse taal niet machtig en heeft de overeenkomst ‘blind’ getekend. Om haar kind terug te krijgen, heeft de moeder inmiddels een advocaat ingeschakeld. Terecht stelt deze advocaat: ‘Zo’n uithuisplaatsing kun je helemaal niet ondershands regelen. Daar is het helemaal fout gegaan. Het wijkteam maar ook het JB-plein ontbeert ten enenmale voldoende juridische kennis.’ Continue reading

Rotterdamse kinderombudsman presenteert kritisch rapport over drang

27 februari 2018

De eerste evaluatie van de Jeugdwet eerder deze maand maakte onder meer duidelijk dat de rechtsbescherming van kinderen en ouders in de jeugdzorg nog veel te wensen over laat. Een aantal van de tekortkomingen op dit punt worden helder gedemonstreerd in het rapport van de kinderombudsman Rotterdam, dat deze week is verschenen – Is er nog een plekje vrij? Centraal in dit rapport staat de vraag naar de toepassing van drang in de jeugdhulpverlening in Rotterdam, de stad die zich erop laat voorstaan doortastend aan de slag te zijn gegaan in het kader van de Jeugdwet. Het rapport maakt duidelijk dat daarbij grenzen zijn overschreden en belangrijke voorwaarden verontachtzaamd. Continue reading

Ervaringen uit de praktijk 

in verband met de eerste evaluatie van de Jeugdwet

22 februari 2018

Op 16 februari presenteerde ik een aantal kritische uitspraken van Manon Hillegers naar aanleiding van haar oratie als hoogleraar Kinder- en Jeugdpsychiatrie aan de EUR. Vandaag laat ik dr. Anneke Vinke aan het woord. Zij is vrijgevestigd GZ-psycholoog, kinder-en jeugdpsycholoog en orthopedagoog met jarenlange praktijkervaring. Zij ziet in haar bovenregionale praktijk zowel individuele jeugdigen ala ouder-kind koppels als ook volwassenen. Zij specialiseerde zich in adoptie (promotie 1999), pleegzorg, trauma en gehechtheid. Haar commentaar op de evaluatie vanuit haar eigen ervaring: ‘Op dit moment zijn de tarieven het heetste hangijzer en de moeite om dit gewoon in een open onderhandeling vast te stellen. Geen enkele ruimte. Tekenen bij het kruisje. (…) Er zijn grote verschillen tussen regio’s en ook binnen regio’s is er gedoe.’ Daarom concludeert zij, net als veel van haar collega’s, ‘dat kinderen even in de ijskast gaan, omdat de regio Zuid Oost Utrecht ver onder het NZA tarief vergoedt.’ (Notabene: het tarief dat deze regio betaalt voor gelijke functies in een instelling bedraagt per uur royaal meer!) Continue reading

Herstel de fout: recentraliseer de jeugd-ggz

16 februari 2018

Terug naar de situatie van voor 2015, toen de jeugd-GGZ onder de zorgverzekeraar viel. Recentralisatie van de jeugdzorg, in elk geval van de jeugd-GGZ, schreef ik in juni 2017 in een blog op deze site. Om te redden wat er nog te redden valt. Op dat moment meldden de kinder- en jeugdpsychiaters zich bij toenmalig staatssecretaris Van Rijn. Het water stond hen en vooral hun jonge patienten aan de lippen. Afdelingen voor kinder- en jeugdpsychiatrie van GGZ-instellingen moesten sluiten of het aantal bedden sterk reduceren, kinderen met zeer ernstige psychische problemen en stoornissen die eigenlijk direct zouden moeten worden geholpen, belandden maandenlang op wachtlijsten, zelfs crisisopvang voor de echt acute gevallen werkte inmiddels met wachtlijsten. De kinder- en jeugdpsychiaters en vele anderen, die werken in de jeugd-GGZ of daar als client of ouder of anderzins bij betrokken zijn, hebben zich al ver voor de decentralisatie met goede argumenten verzet tegen het losmaken van de jeugd-GGZ van de GGZ voor 18 jaar en ouder en het feit dat hun professionele bemoeienis sinds 2015 onder de verantwoordelijkheid van de gemeente valt, dat wil zeggen onder de verantwoordelijkheid van 388 Nederlandse gemeenten. Continue reading

Geef de kinderrechter meer tijd

4 februari 2018

Precies vijf jaar geleden luidde de toenmalige president van de Hoge Raad, Geert Corstens, de noodklok over de werkdruk bij de rechterlijke macht. Corstens was zeker niet de eerste zwaargewicht die openlijk waarschuwde voor de productienormen en de werkdruk bij de rechtspraak. Een jaar eerder ging de procureur generaal van het parket bij de Hoge Raad hem voor, een jaar na vergelijkbare publieke uitspraken van de president van de Rechtbank Den Haag, zoals de voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak dat in 2007 al had gedaan en zoals de commissie Deetman dat deed in 2006 en de advocaat-generaal bij de Hoge Raad in 2004. Kortom, een jarenlang herhaalde noodkreet die ook in de jaren daarna geregeld naar voren werd gebracht en onder meer tot uiting kwam in het door velen ondertekende ‘Leeuwarder Manifest‘. Continue reading

Ouders kunnen weg naar jeugdhulp moeilijk vinden

3 februari 2018

Zoals bekend ging de Jeugdwet gepaard met de overheveling van de jeugdzorg naar gemeenten. Gezinnen zouden beter toegankelijke, op maat gesneden, veelomvattende hulp krijgen. De eerste evaluatie van de Jeugdwet laat echter zien dat dit bepaald nog niet het geval is. Een op de drie ouders van kinderen in de jeugdzorg blijkt veel moeite te hebben moeten doen om de juiste hulp voor hun kind te krijgen. Vooral huishoudens met een laag inkomen, vaak eenoudergezinnen zijn negatief over de toegang tot de jeugdhulp. Bijna een kwart van de ouders vindt dat ze niet tijdig hulp kregen en een op de vijf ouders zegt dat ze minstens vier keer hun verhaal moesten doen voordat ze gehoor kregen. De bescherming van de privacy schiet nog steeds tekort. Continue reading

Leuk met Peter Faber misdaad voorkomen op school!

29 januari 2018

Er arriveren helaas nog steeds bussen met schoolkinderen bij de gevangenis met de bedoeling kinderen hierdoor af te houden van het plegen van delicten, ook al kan iedere criminoloog en iedere forensisch pedagoog de leerkrachten vertellen dat dit niet werkt. Er worden nog steeds ex-verslaafden en ex-delinquenten uitgenodigd om voor de klas over hun ervaringen te vertellen, al weten we al jaren dat dergelijke scared straight-projecten geen blijvend effect hebben en zelfs riskant zijn. Scholen en leerkrachten denken ten onrechte dat ze daarmee iets aan preventie doen. Natuurlijk komen de meeste kinderen thuis met verhalen over hoe erg dat allemaal was … behalve misschien die twee door niemand opgemerkte heel stille jongetjes die vaak ook nog bekend staan als zwakke leerling, vaak spijbelen, met weinig ondersteuning van thuis. (Die vonden het toch wel een beetje stoer, zo’n ruige kerel die vertelde wat ie allemaal had meegemaakt. Alleen al de bekende double bind in deze verhalen – ‘ik maakte de verkeerde keuzes, maar kijk, nu sta ik jullie hier toch maar even mijn verhaal te vertellen’ – ontgaat degenen die vanuit een naïeve bevlogenheid dergelijke initiatieven nemen.) Continue reading

Antidepressiva

23 januari 2018

‘Demedicalisering’, dat gold als een van de dragende gedachten achter de transitie van de jeugd-ggz naar de gemeenten. De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat de overhaaste en ondoordachte overheveling van de jeugd-ggz naar de gemeenten heeft geleid tot een opeenstapeling van problemen voor zowel kinderen en ouders als professionals en instelingen. De demedicaliseringsideologie heeft eraan bijgedragen dat goedbedoelende wijkteams zorgen voor uitstel van deskundige diagnose en behandeling waardoor een groeiend aantal kinderen uiteindelijk naar crisisopvang wordt verwezen, wat nauwelijks soelaas biedt omdat daar inmiddels wachtlijsten zijn ontstaan. Bezinning op onnodige medicalisering is prima en goed afgewogen maatregelen met inzet van alle beschikbare kennis om overbodig en al te gemakkelijk gebruik van medicijnen te voorkomen zijn dat ook. Maar politiek en bestuurlijk gemotiveerde en van hogerhand opgelegde maatregelen zijn dit niet, en al helemaal niet als ze in feite leunen op mythes en onjuiste aannames. Continue reading