Meer oog voor goede opvang asielzoekerskind

16 april 2018

Een kleine anderhalf jaar geleden vroeg orthopedagoog en jurist Carla van Os in de vijfde Mulock Houwer-lezing aandacht voor de schadelijke effecten van de wijze waarop kinderen in de Nederlandse asielzoekerscentra worden opgevangen. Ze wees met name op twee zeer negatieve aspecten: het regime in de grootschalige, meestal geïsoleerd gelegen centra, waar een fundamenteel gebrek aan privacy heerst en elementaire mogelijkheden voor eigen regie van het gezin ontbreken, van zelf koken tot bedtijden; en het veelvuldig, soms maandelijks verhuizen, terwijl het hier in veel gevallen gaat om volwassenen en kinderen die kampen met trauma’s, angst en depressie, waarbij rust en stabiliteit voor hen allereerste vereisten zijn om de eigen veerkracht van het gezin en herstel van een enigszins normale opvoeding een kans te bieden. Continue reading

Ongefundeerde verklaringen, ongepaste generalisaties

15 april 2018

Het is weinig verbazingwekkend dat het steeds verder escalerend geweld binnen de Amsterdamse drugsmaffia en de kennelijke hoofdrol van Marokkaanse criminelen daarbij aanleiding geeft tot wilde bespiegelingen. De Kamer debatteerde er vorige week over en in de media worden allerlei theorieen opgeworpen en ‘deskundigen’ aan het woord gelaten. Meestal zijn de kwaliteitskranten terughoudend met snelle duiding, maar een enkele keer doen ook zij een ondoordachte duit in het zakje. Zo had Folkert Jensma, oud hoofdredacteur van de NRC die tegenwoordig een juridische column voor deze krant verzorgt met vaak behartenswaardige bijdragen over ontwikkelingen op strafrechtelijk gebied, een recent boek van Hans Werdmölder ontdekt. Diens inzichten leken hem uiterst relevant om licht te werpen op de ‘mocro-maffia’. Werdmölder volgde ruim dertig jaar geleden veertig jongens, deels met Marokkaanse, deels met autochtoon Nederlandse achtergrond, die veel op straat hingen en af en toe een delict pleegden. Enkele jaren geleden achtte hij de tijd rijp om zijn ideeen nog eens in een nieuw jasje te steken. Jensma blijkt zo onder bekoring geraakt van Werdmölders inzichten dat hij zich laat verleiden tot een serie bedenkelijke uitspraken. Continue reading

De zorgelijke situatie van de jeugdzorg

12 april 2018

Bijna twee derde van de honderd instellingen voor specialistische jeugdhulp heeft de afgelopen drie jaar aan de Transitie Autoriteit Jeugd (TAJ) extra geld gevraagd om overeind te kunnen blijven. In de NRC noemt Marjanne Sint, voorzitter van de TAJ, de situatie zorgelijk. Eind dit jaar eindigt de subsidieregeling hiervoor. Zoals bekend zijn de meeste instellingen in de knel geraakt doordat het Rijk per 2015 de jeugdzorg overhevelde naar de gemeenten en daarbij een drastische bezuiniging doorvoerde. De toezichthouder op de overgang, de Transitie Autoriteit Jeugd, kreeg 200 miljoen van het Rijk om de financiële problemen op te lossen. Veertig aanbieders van jeugdhulp hebben inmiddels extra geld gekregen. Twintig instellingen krijgen voor de zomer te horen of zij in aanmerking komen. Continue reading

Heeft de wetenschap dan toch een (heel klein) beetje invloed op de politiek?

29 maart 2018

Vanaf 1 mei gaat in Overijssel een experiment van start dat ouders verplicht om bij scheiding duidelijke afspraken met hun kinderen te maken. Een aardig voorstel uit de koker van de onlangs afgesloten Divorce Challenge, dat niks kost en wellicht toch iets bijdraagt aan het inperken van mogelijk negatieve gevolgen van de scheiding voor de kinderen en misschien zelfs een beetje meehelpt aan het voorkomen van de vechtscheiding. Ik heb eerder gewezen op reeds positief geëvolueerde aanpakken van de vechtscheiding van de kant van de rechterlijke macht en de hulpverlening en ik constateerde daarbij dat de landelijke overheid nu aan zet is om voldoende middelen beschikbaar te stellen om deze initiatieven landelijk te kunnen realiseren. Maar dat betekent natuurlijk niet dat dergelijke nieuwe, goedkope initiatieven niet eveneens welkom zijn. Als wetenschapper vind ik het echter vooral aantrekkelijk dat het hier niet gaat om het zonder omhaal invoeren en uitrollen van een aardig idee maar om een proef van een jaar, waarna hopelijk een degelijke evaluatie volgt aan de hand waarvan kan worden besloten tot mogelijke bijstelling en eventuele landelijke invoering. Continue reading

Een kind in problemen zet je niet in de isoleer

18 maart 2018

Er blijken de laatste jaren steeds meer jongeren in een accomodatie voor gesloten jeugdhulp te verblijven. Deze ontwikkeling verdraagt zich slecht met het uitgangspunt van de Jeugdwet dat minder zware hulp en sneller hulp thuis of zo dicht mogelijk bij huis dient te worden geboden. Gesloten jeugdhulp dient alleen in uitzonderingsgevallen, als het helemaal niet anders kan, te worden toegepast, omdat we weten dat deze situatie voor de kinderen zelden winst oplevert. In het laatste nummer van het Tijdschrift voor Familie- en Jeugdrecht wijst Mariëlle Bruning, hoogleraar Jeugdrecht aan de Universiteit Leiden, op een aantal verontrustende verschijnselen waarmee deze op zich al onwenselijke ontwikkeling ook nog eens gepaard blijkt te gaan. Zo blijkt dat steeds vaker een machtiging voor deze vergaande ingreep wordt afgegeven zonder dat er sprake is van een kinderbeschermingsmaatregel, dus zonder duidelijk afgebakend juridisch kader en heldere rechtvaardiging. Dat geldt inmiddels voor een kwart van de gesloten plaatsingen. Continue reading

 Meer ervaringen uit de praktijk van de jeugdzorg

9 maart 2018

Na eerdere korte impressies van ervaringen met de jeugdzorg sinds 2015 nu opnieuw enkele korte, maar krachtige reacties naar aanleiding van de eerste evaluatie van de Jeugdwet. Concludeerde orthopedagoge Anneke Vinke ‘we zijn er nog lang niet met die transitie’, haar collega, pedagoog dr. Tonny Weterings, specialist op het gebied van pleegzorg, voegt eraan toe ‘als we er zo al komen’. Zij signaleert een kaalslag onder gekwalificeerde jeugdhulpverleners. Zij ziet dat besluitvorming inzake inkoop van jeugdzorg nog steeds gebeurt door niet voldoende ter zake deskundige ambtenaren. Daarbij merkt zij op dat jeugdzorg in weinig gemeenten werkelijk prioriteit heeft: ‘Juist gemeenten en de landelijke overheid zouden zich moeten realiseren dat de kinderen de volwassenen worden van onze toekomstige samenleving.’ Continue reading

Vijf voogden in drie maanden

4 maart 2018

Bij mijn afscheid als hoogleraar Jeugdbescherming anderhalf jaar geleden sprak ik onder meer mijn zorgen uit over de gezinsvoogdij. Ik constateerde dat we op het punt van de kwaliteit en effectiviteit van de gezinsvoogdij nog steeds jammerlijk tekort schieten. Ik gaf twee pijnlijke voorbeelden. Allereerst wees ik op het altijd weer frustrerende fenomeen dat op de zitting bij de kinderrechter een ‘zittingsvertegenwoordiger’ – iemand die ouders en kind nooit eerder hebben gezien – de rechter adviseert over te nemen maatregelen, waardoor een zinvolle gedachtenwisseling met alle betrokkenen amper mogelijk is. Ouders en kind voelen zich dan bij voorbaat nauwelijks serieus genomen voelen en hebben het gevoel in een toneelstuk te zijn beland. En ik gaf het schrijnende voorbeeld van een vader en zoontje die in 13 jaar bemoeienis met 26 gezinsvoogden waren geconfronteerd. Continue reading

Rotterdamse kinderombudsman presenteert kritisch rapport over drang 2

28 februari 2018

Enkele voorbeelden van zware ingrepen die in de loop van het onderzoek van de Rotterdamse kinderombudsman werden gesignaleerd. Het meest frequent in dit verband zijn de ‘vrijwillige’ uithuisplaatsingen. In de eerste casus betrof het een uit het buitenland afkomstige moeder, die door haar toenmalige man gedwongen aan het werk was gezet in de horeca. Hun kind is van meet af aan door de vader tegen de zin van de moeder in een pleeggezin geplaatst. Deze situatie, die inmiddels al jarenlang bestaat, is door het wijkteam geformaliseerd in een overeenkomst. De moeder is de Nederlandse taal niet machtig en heeft de overeenkomst ‘blind’ getekend. Om haar kind terug te krijgen, heeft de moeder inmiddels een advocaat ingeschakeld. Terecht stelt deze advocaat: ‘Zo’n uithuisplaatsing kun je helemaal niet ondershands regelen. Daar is het helemaal fout gegaan. Het wijkteam maar ook het JB-plein ontbeert ten enenmale voldoende juridische kennis.’ Continue reading

Rotterdamse kinderombudsman presenteert kritisch rapport over drang

27 februari 2018

De eerste evaluatie van de Jeugdwet eerder deze maand maakte onder meer duidelijk dat de rechtsbescherming van kinderen en ouders in de jeugdzorg nog veel te wensen over laat. Een aantal van de tekortkomingen op dit punt worden helder gedemonstreerd in het rapport van de kinderombudsman Rotterdam, dat deze week is verschenen – Is er nog een plekje vrij? Centraal in dit rapport staat de vraag naar de toepassing van drang in de jeugdhulpverlening in Rotterdam, de stad die zich erop laat voorstaan doortastend aan de slag te zijn gegaan in het kader van de Jeugdwet. Het rapport maakt duidelijk dat daarbij grenzen zijn overschreden en belangrijke voorwaarden verontachtzaamd. Continue reading

Ervaringen uit de praktijk 

in verband met de eerste evaluatie van de Jeugdwet

22 februari 2018

Op 16 februari presenteerde ik een aantal kritische uitspraken van Manon Hillegers naar aanleiding van haar oratie als hoogleraar Kinder- en Jeugdpsychiatrie aan de EUR. Vandaag laat ik dr. Anneke Vinke aan het woord. Zij is vrijgevestigd GZ-psycholoog, kinder-en jeugdpsycholoog en orthopedagoog met jarenlange praktijkervaring. Zij ziet in haar bovenregionale praktijk zowel individuele jeugdigen ala ouder-kind koppels als ook volwassenen. Zij specialiseerde zich in adoptie (promotie 1999), pleegzorg, trauma en gehechtheid. Haar commentaar op de evaluatie vanuit haar eigen ervaring: ‘Op dit moment zijn de tarieven het heetste hangijzer en de moeite om dit gewoon in een open onderhandeling vast te stellen. Geen enkele ruimte. Tekenen bij het kruisje. (…) Er zijn grote verschillen tussen regio’s en ook binnen regio’s is er gedoe.’ Daarom concludeert zij, net als veel van haar collega’s, ‘dat kinderen even in de ijskast gaan, omdat de regio Zuid Oost Utrecht ver onder het NZA tarief vergoedt.’ (Notabene: het tarief dat deze regio betaalt voor gelijke functies in een instelling bedraagt per uur royaal meer!) Continue reading